جعفر قادری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، در تحلیل وضعیت بازار ارز معتقد است تقاضای ایجاد شده از سوی بانک مرکزی، به جای تثبیت قیمتها، باعث رشد صعودی نرخ ارز شده است. او اشاره کرد که بانک مرکزی با هدف تقویت ذخایر ارزی که در دوران جنگ رمضان مصرف شده بود، اقدام به خرید ارز از بازار کرد.
حلقه معیوب نقدینگی و تورم
به گفته قادری، خرید حدود ۴۰۰ میلیارد دلار ارز توسط بانک مرکزی دو اثر مستقیم و منفی بر اقتصاد گذاشته است. نخست اینکه حضور بانک مرکزی به عنوان یک خریدار بزرگ در بازار، تقاضا را افزایش داد و قیمتها را بالا برد. دوم اینکه برای خرید این حجم از ارز، نقدینگی زیادی به چرخه اقتصاد تزریق شد.
این عضو کمیسیون اقتصادی تأکید میکند که افزایش نقدینگی به طور خودکار تورم را بالا میبرد و همین تورم، بار دیگر فشار را بر نرخ ارز افزایش میدهد و یک چرخه معیوب ایجاد میکند.
نقد طرح فروش ارز به اشخاص و شرکتها
در واکنش به اطلاعیه بانک مرکزی مبنی بر امکان خرید ۵۰۰۰ دلار برای شرکتها و ۱۰۰۰ دلار برای افراد حقیقی از طریق سه بانک منتخب، قادری این اقدام را ناکارآمد دانست. او معتقد است بانک مرکزی در حال حاضر برای جمعآوری بخشی از نقدینگی و کاهش قیمت ارز، مسیر صحیحی را طی نمیکند و در واقع «سوراخ دعا را گم کرده است».
راهکار برای خروج ارز از گاوصندوقها
قادری برای جلوگیری از حبس منابع ارزی در خانهها و گاوصندوقهای شخصی، پیشنهاد داد دولت و بانک مرکزی به جای اقدامات مقطعی، زیرساختهای سرمایهای ایجاد کنند. او راهکارهای زیر را برای جذب سرمایههای ارزی پیشنهاد داد:
- ایجاد و قانونی کردن «صندوقهای ارزی با درآمد ثابت».
- تسهیل فرآیند «سپردهگذاری ارزی» در بانکها.
- هدایت منابع ارزی از حالت ذخیره غیرفعال به چرخه سرمایه ثابت و گردش واحدهای تولیدی.
او تأکید کرد که این مسیر تنها راه خروج ارز از گاوصندوقهای شخصی و تبدیل آن به سرمایهای است که بتواند بخشهای مولد اقتصاد را تأمین مالی کرده و سرمایهگذاری در تولید را تقویت کند.