نقد رویکرد دولتی به روابط با چین
مصطفی طاهری در تحلیل مسائل مالی و روابط اقتصادی ایران با کشورهای مختلف، تحلیل برخی مسئولان دولتی را به چالش کشید. او در حالی که برخی نبود اراده طرف مقابل را دلیل توسعهنیافته روابط اقتصادی با چین میدانند، این دیدگاه را پذیرفت و تأکید کرد که مشکل اصلی نه تحریمها و نه صرفاً طرف مقابل، بلکه مدل تعامل ایران است.
نماینده زنجان و طارم معتقد است اراده و تصمیم جدی برای تغییر مسیر تجارت، پیشنیاز هرگونه پیشرفت در این حوزه است. او تأکید میکند که نباید تحریمها را تنها پاسخ تمام مشکلات تجاری دانست و باید به دنبال مدلهایی رفت که تجارت را رسمی، شفاف و قابلتوسعه کند.
درسهایی از تجربه روسیه در دور زدن تحریمها
طاهری برای اثبات ادعای خود به تجربه روسیه اشاره میکند. او میگوید روسیه با وجود قرار داشتن تحت تحریمهای گستردهتر از ایران، توانسته است مسیرهای رسمی تجارت و مبادلات مالی خود را با شرکای اقتصادیاش، بهویژه چین، توسعه دهد. این تضاد نشان میدهد که تحریمها مانع مطلق نیستند، بلکه نحوه تصمیمگیری و ایجاد سازوکارهای لازم برای تجارت رسمی است که تفاوت ایجاد میکند.
تله تجارت غیررسمی و کاهش انگیزههای طرف مقابل
یکی از محورهای اصلی صحبتهای نماینده زنجان و طارم، تأثیر منفی تجارت غیررسمی بر انگیزههای طرف مقابل بود. او توضیح میدهد که وقتی بخش قابلتوجهی از تجارت ایران و چین در فضای غیررسمی جریان دارد، چین انگیزی کمتری برای رسمیکردن این روابط خواهد داشت؛ چرا که در تجارت غیررسمی، منافع طرف مقابل بیشتر و منافع ایران کمتر میشود.
بر اساس دیدگاه طاهری، برای خروج از این وضعیت باید موارد زیر در اولویت قرار گیرند:
- اصلاح سازوکارهای تجارت خارجی کشور برای دستیابی به پایداری اقتصادی.
- تغییر رویکرد از توجیه مشکلات با تحریمها به سمت ایجاد مدلهای تعامل شفاف.
- ایجاد و پیگیری سازوکارهای لازم برای تبدیل مبادلات غیررسمی به تجارت رسمی.
- الگوبرداری از مدلهای موفق کشورهای تحت تحریم در توسعه مبادلات مالی.
او در نهایت تصریح کرد که توسعه تجارت رسمی به میزان تحریمها بازنمیگردد، بلکه به اراده ایران برای شکلدهی به روابط رسمی و پایدار وابسته است.
