تعداد واحدهای صنفی و گستره فعالیتهای اقتصادی
مرتضی حیدری، معاون برنامهریزی فرمانداری مشهد، در تحلیل وضعیت اشتغال این شهر، بر پیوند عمیق ساختار اقتصادی مشهد با هویت زیارتی آن تأکید کرد. او اشاره کرد که بخش اعظمی از فعالیتهای اقتصادی شهر بر اساس نیازهای زائران شکل گرفته و تکامل یافته است.
طبق آمارهای ارائه شده، در حال حاضر بیش از ۱۷۰ هزار واحد صنفی دارای پروانه فعالیت در ۹۱ صنف مختلف در مشهد فعال هستند. اما این عدد تنها بخشی از واقعیت است؛ با احتساب واحدهای فاقد پروانه، تعداد کل واحدهای فعال در شهر به حدود ۲۳۰ هزار واحد میرسد.
محاسبه نرخ اشتغال در بازار مشهد
حیدری برای رسیدن به رقم ۷۰۰ هزار شغل، به میانگین تعداد کارکنان در هر واحد اشاره کرد. او توضیح داد برخی از این واحدها تا ۶۵۰ نفر نیروی بیمهشده دارند، اما اگر بهطور میانگین برای هر واحد صنفی ۳ نفر اشتغال در نظر گرفته شود، تعداد شاغلان از مرز ۷۰۰ هزار نفر عبور میکند.
هرچند نمیتوان تمام این مشاغل را صرفاً «شغل زیارتی» نامید، اما بخش قابلتوجهی از آنها بهطور مستقیم یا غیرمستقیم با زنجیره خدمات مورد نیاز زائران ارتباط دارند و بدون این جریان ورودی، پایداری این مشاغل با چالش جدی مواجه میشود.
زنجیره تأمین و چرخه هزینههای زائران
ورود زائر به مشهد، جریانی از هزینهها را فعال میکند که طیف گستردهای از کسبوکارهای شهری را تحت تأثیر قرار میدهد. این چرخه اقتصادی شامل موارد زیر است:
- خدمات اقامتی و هتلداری
- حملونقل شهری و بینشهری
- تأمین مواد غذایی و رستورانها
- بازارهای خرید و فروش سوغات
- خدمات رفاهی و پشتیبانی متنوع
به همین دلیل، معاون برنامهریزی فرمانداری تأکید کرد که موضوع اشتغال مرتبط با زیارت باید در اولویت برنامهریزیهای شهری قرار گیرد، زیرا معیشت تعداد زیادی از فعالان اقتصادی شهر به پایداری و توسعه این چرخه وابسته است.