از ادویه آشپزخانه تا نانوذرات آزمایشگاهی
زنجبیل برای اکثر مردم تنها یک ادویه تند و معطر است که در دمنوشها و غذاها جای میگیرد. اما پژوهشگران سالهاست روی جنبهای متفاوت این گیاه تمرکز کردهاند: توانایی ترکیبات زنجبیل در مبارزه با التهابات بدن. در سال ۲۰۱۶، دانشمندان گامی فراتر گذاشتند و به جای استفاده از پودر یا عصاره معمولی، به سراغ استخراج ذراتی در مقیاس نانو رفتند.
هدف از این تغییر مقیاس، رساندن مستقیم مواد فعال به روده بزرگ است. در روشهای سنتی، بسیاری از ترکیبات پیش از رسیدن به مقصد جذب یا تخریب میشوند، اما نانوذرات میتوانند با عبور از مراحل مختلف گوارش، دقیقا به محل التهاب برسند.
مهندسی زنجبیل در مقیاس نانو
تولید این ذرات از مسیرهای پیچیده آزمایشگاهی میگذرد. پژوهشگران ابتدا زنجبیل تازه را آماده کرده و سپس با استفاده از روشهای همگنسازی و سانتریفیوژ با سرعت بالا، ذرات را جدا و خالص کردند. نتیجه این فرآیند، مجموعهای از نانوذرات با میانگین اندازه ۲۳۰ نانومتر بود؛ یعنی چنان ریز که صدها عدد از آنها در عرض یک تار موی انسان جای میگیرند.
این ذرات صرفاً تکههای کوچکی از گیاه نیستند، بلکه حاوی ترکیبات زیستفعال قدرتمندیاند، از جمله:
- ترکیبات 6-gingerol و 6-shogaol
- لیپیدهای خاص
- سایر مواد زیستی فعال گیاه
جایگاه روده بزرگ در درمان بیماریهای مزمن
بیماریهای التهابی روده (IBD) مانند بیماری کرون و کولیت اولسراتیو، با التهاب مزمن دستگاه گوارش شناخته میشوند. در این شرایط، ترمیم پوشش روده و کنترل التهاب در اولویت است. استراتژی محققان این است که مواد ضدالتهابی را مستقیم به محل آسیبدیده برسانند تا اثر درمانی افزایش یابد و تماس غیرضروری این مواد با سایر بخشهای بدن کاهش یابد.
اگرچه نتایج آزمایشها روی سلولها و مدلهای حیوانی امیدوارکننده بوده و توجه زیادی را جلب کرده است، اما باید واقعبین بود. این یافتهها هنوز به معنای آن نیست که مصرف زنجبیل یا مکملهای آن بهتنهایی میتواند بیماریهای التهابی روده را در انسان درمان کند و نیاز به بررسیهای بالینی گستردهتر دارد.