سایهای که سیاهچاله نیست
تصویری که در نگاه اول شاید یادآور سیاهچالهها باشد، در واقع نمایشی دقیق از سایه زمین روی ماه است. این اثر خیرهکننده حاصل صبوری و دقت یک عکاس نجومی است که طی ۲۲ سال تصاویر مختلف ماه گرفتگی را گردآوری و در نهایت با هم ترکیب کرده تا نمایی جامع از این پدیده خلق کند.
از ارسطو تا عصر دیجیتال
دانش انسان از این پدیده به دوران باستان بازمیگردد. ارسطو و فیلسوفان پیش از او متوجه شده بودند که سایه زمین هنگام ماه گرفتگی، شکلی دایرهای دارد؛ هرچند این دایره همواره به طور کامل تشکیل نمیشود. تفاوت امروز در ابزارهاست. پیشرفت فناوریهای نوین و ابزارهای دیجیتال اجازه میدهد تا تصاویر متعددی از ماه گرفتگیهای مختلف با هم ادغام شوند و سایه دقیق زمین با جزئیاتی که پیشتر غیرممکن بود، به نمایش درآید.
چالش مدار ماه و ثبت تصاویر
عکاس این مجموعه برای تکمیل آن سالها منتظر مانده است. دلیل این زمان طولانی به مکانیک آسمانی برمیگردد؛ ماه به دلیل زاویه خاص مدارش نسبت به زمین، هر ماه دچار گرفتگی نمیشود. همین موضوع باعث شده تا گردآوری تصاویر مورد نیاز برای این ترکیب دیجیتال، بیش از دو دهه به طول بیانجامد.
فیزیک نور و فیلترهای جوی زمین
بررسی دقیقتر این تصویر، حقایقی درباره جو زمین فاش میکند. زمانی که نور خورشید از لایههای جوی زمین عبور میکند تا به ماه برسد، فیلتر میشود. در این فرآیند، نور قرمز بیشتر از نور آبی جذب میشود. نتیجه این تفاوت در جذب طیفی نور، ایجاد نوار آبی کمرنگی است که در برخی از تصاویر ماه گرفتگی نمایان میشود و گواهی بر وجود جو زمین است.
فرصت تماشای ماه گرفتگی در آخر هفته
علاقمندان به نجوم در آخر هفته جاری فرصت تازهای برای رصد آسمان دارند. یک ماه گرفتگی جدید در راه است که در مناطق زیر قابل مشاهده خواهد بود:
- بخشهایی از آمریکای شمالی و جنوبی
- قاره اروپا
- قاره آفریقا