اهمیت خواندن و ارتباط آن با نوشتن

خسرو باقری، استاد تمام فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران، معتقد است که نوشتن به نوعی 'باروری فکری' نیاز دارد. این باروری بیشتر از هر چیز از طریق خواندن حاصل می‌شود. می‌توان گفت 'خواندن آبستن نوشتن است'، اما کیفیت خواندن تعیین‌کننده کیفیت نوشتن است. برای فهم بهتر این مسئله، سه شیوه خواندن وجود دارد: خواندن با، خواندن علیه و خواندن فراتر از متن. **خواندن با نویسنده** در مرحله نخست، باید 'با' نویسنده خواند؛ یعنی هنگام مطالعه یک اثر، کوشید سخن او را از درون دستگاه فکری خود فهمید. این نوع خواندن به همدلی نیاز دارد. اگر همراهی با یک متفکر به شیفتگی منجر شود، می‌تواند مانع تفکر شود. **خواندن علیه نویسنده** در مرحله دوم، باید 'علیه' نویسنده خواند؛ یعنی در حین مطالعه، موضع خود را نسبت به او اتخاذ کرد و سوالاتی مطرح نمود. این نوع خواندن به چالش کشیدن دیدگاه‌های نویسنده نیاز دارد. **خواندن فراتر از متن** در مرحله سوم، باید 'فراتر از متن' خواند؛ یعنی پس از درک محتوای اصلی اثر، به دنبال پیامدهای آن بود و سعی کرد تا ارتباط آن را با مسائل دیگر جست‌وجو کند.