فعالان حوزه میراث فرهنگی و ساکنان محلی منطقه، نسبت به فعالیتهای معدنی در حریم درجه یک قلعه تاریخی سموران هشدار دادند. به گفته این فعالان، فعالیت معدن علاوه بر آسیب به عرصه و حریم این اثر ثبت ملی، منجر به تخریب بخشهایی از سازههای تاریخی و مسدود شدن مسیرهای دسترسی به قلعه شده است.
جزئیات آسیبهای وارده به قلعه سموران
بر اساس اظهارات فعالان محلی، عملیات استخراج سنگ در مجاورت دیوارههای قلعه ادامه دارد و پیامدهای زیر گزارش شده است:
- تخریب سازهها: بخشی از دماغه شمالی قلعه در محدودهای حدود ۱۸۰ متر دچار تخریب شده است.
- مسدودسازی مسیرها: ورودیهای اصلی قلعه توسط فعالیتهای معدنی مسدود شده است.
- تغییر محدوده: تغییر در محدوده عرصه قلعه در گذشته، امکان برداشت سنگ در مجاورت این اثر را فراهم کرده است.
- پیامدهای زیستمحیطی: ادامه فعالیتهای معدنی علاوه بر آسیبهای تاریخی، مخاطرات زیستمحیطی نیز به همراه دارد.
وضعیت مجوزها و اقدامات مسئولان
در بررسی وضعیت قانونی این فعالیتها، فعالان میراث فرهنگی مدعی هستند که اگرچه معدن دارای مجوز بهرهبرداری است، اما این مجوز بدون اخذ استعلام و موافقت اداره کل میراث فرهنگی صادر شده است؛ در حالی که اخذ نظر این نهاد برای فعالیت در چنین حریمهایی الزامی است.
گزارشها حاکی از آن است که:
- اداره کل میراث فرهنگی پرونده قضایی در این خصوص تشکیل داده و اخیراً به بهرهبردار معدن تذکر داده است.
- علیرغم تعهدات قبلی بهرهبردار مبنی بر عدم پیشروی به سمت قلعه، عملیات استخراج همچنان در مجاورت اثر تاریخی ادامه دارد.
قلعه سموران از نظر معماری و موقعیت استراتژیک، یکی از مستحکمترین قلعههای دفاعی در جنوب کشور محسوب میشود که در فهرست آثار ثبت ملی قرار دارد.