داریوش یاری، کارگردان سینما، در گفتوگویی با استودیو ایسنا، به تحلیل چالشهای موجود در حوزه تولید فیلمهای مذهبی و عاشورایی در ایران پرداخت. وی با اشاره به ایام سوگواری محرم و صفر، ضرورت بازنگری در جایگاه سینما در بازنمایی واقعه عاشورا را مطرح کرد.
رابطه سهجانبه در تولید آثار دینی
یاری در تحلیل ساختار تولید آثار مذهبی، از یک مدل سهضلعی یاد کرد که برای موفقیت یک اثر دینی ضروری است. او معتقد است برای شکلگیری یک اثر ماندگار، سه رکن زیر باید با هم همسو شوند:
- مخاطب: وجود نیاز و طلب در میان تماشاگران.
- سینماگر: همت و تلاش هنرمند برای ورود به حوزههای مفاهیم دینی، عاشورایی و قرآنی.
- مدیر فرهنگی: حمایت کارفرمای فرهنگی و ایجاد زیرساختهای لازم.
وی این ساختار را با عناصر تشکیلدهنده «تعزیه» (تماشاگر، شبیهخوان و مکان اجرا) مقایسه کرد و تأکید نمود که بدون حضور همزمان این سه ضلع، اثر دینی به نتیجه مطلوب نمیرسد.
کمبود آثار ماندگار در سینمای مذهبی
به گفته این کارگردان، با وجود تولیدات متعدد در حوزه سینمای مذهبی در ایران، تعداد آثاری که در ذهن مخاطب ماندگار شده باشند بسیار اندک است. وی در این زمینه خاطرنشان کرد:
- فیلم «محمد رسولالله» به عنوان نمونهای شاخص در ذهن مخاطبان ایرانی و جهانی باقی مانده است.
- در سینمای داخلی، هنوز اثری در آن سطح که بتوان به عنوان مرجع به آن رجوع کرد یا در جلسات نقد و بررسی مستمر از آن استفاده کرد، به وفور یافت نمیشود.
پیشینه فعالیتهای داریوش یاری
داریوش یاری که از پژوهشهای میدانی در مورد واقعه کربلا بهره میبرد، تاکنون آثار متعددی را کارگردانی کرده است که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- از فصل شکار
- شور عاشقی
- کربلا جغرافیای یک تاریخ
- حرف مردم
- حبیب
- حس تماس
- آیههای زمینی
- مسافر باران
- خانهای روی تپه