دکتر محمدجواد راعی، عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی، ضمن اشاره به چالشهای سلامت زائران در شرایط اقلیمی عراق، بر اهمیت آگاهی از نحوه نگهداری داروها تأکید کرد. وی خاطرنشان کرد که دمای بالای ۴۵ درجه سانتیگراد میتواند پایداری و اثربخشی بسیاری از فرآوردههای دارویی را به شدت کاهش دهد.
داروهای حساس به زنجیره سرد و گرما
برخی از داروها بیشترین حساسیت را نسبت به تغییرات دما دارند که عبارتند از:
- انسولین: ویالها یا قلمهای بازنشده باید در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری شوند. اگرچه پس از باز شدن تا ۲۸ روز در دمای کمتر از ۳۰ درجه قابل استفاده هستند، اما در گرمای شدید عراق پایداری آنها به سرعت کاهش مییابد.
- قطرهها و شیافها: قطرههای چشمی، قطرههای گوش و شیافها در برابر گرما بسیار حساس هستند؛ تغییر ظاهر یا ذوب شدن آنها نشانه فساد دارو است.
- داروهای اورژانسی: نیتروگلیسیرین زیرزبانی به دلیل حساسیت بالا به گرما، در صورت قرارگیری در دمای بالا، اثربخشی خود را در شرایط اورژانسی از دست میدهد.
گروه داروهای نیازمند نگهداری در دمای زیر ۳۰ درجه
برخی از داروهای حیاتی دیگر نیز باید حتماً در دمای کمتر از ۳۰ درجه سانتیگراد نگهداری شوند تا عملکرد خود را حفظ کنند. این گروه شامل موارد زیر است:
- وارفارین
- دیگوکسین
- بتابلاکرها
- لووتیروکسین
- داروهای ضدصرع
راهکارهای حمل و نگهداری ایمن
برای جلوگیری از آسیب به داروها، متخصصان روشهای زیر را توصیه میکنند:
استفاده از کیفهای عایقدار یا کولبگ برای حمل داروها پیشنهاد میشود. با این حال، باید دقت شود که داروها نباید بهطور مستقیم با یخ تماس داشته باشند، زیرا دمای بسیار پایین نیز میتواند به برخی فرآوردهها آسیب بزند. استفاده از یک لایه پارچه یا حوله بین دارو و کیسه یخ، راهکار مناسبی برای جلوگیری از این آسیب است.
همچنین توصیه میشود زائران روزانه ظاهر داروهای خود را بررسی کنند؛ تغییر رنگ، کدر شدن محلولها یا چسبیدن قرصها از نشانههای فساد دارو است. حتی داروهای با پایداری بیشتر مانند استامینوفن، ایبوپروفن و آنتیهیستامینها نیز باید دور از نور مستقیم خورشید و گرمای شدید نگهداری شوند.