بر اساس گزارشهای منتشر شده از سوی منابع علمی، نوشابههای رژیمی برخلاف الکل یا هپاتیت ویروسی، مستقیماً باعث آسیب کبدی نمیشوند؛ اما مصرف بیش از حد آنها میتواند از طریق مکانیسمهای غیرمستقیم، نقش مهمی در بروز «بیماری کبد چرب غیرالکلی» ایفا کند. این عارضه عمدتاً ناشی از شیرینکنندههای مصنوعی یا الگوهای تغذیهای مرتبط با این نوشیدنیهاست.
تأثیر بر میکروبیوم روده و سلامت بافتها
شیرینکنندههای مصنوعی نظیر آسپارتام، سوکرالوز و ساخارین در صورت مصرف زیاد میتوانند تعادل میان باکتریهای مفید و مضر روده را برهم بزنند. این پدیده که «دیسبیوز» روده نامیده میشود، میتواند منجر به موارد زیر شود:
- تغییر در جمعیت میکروبی روده
- آسیب به بافتهای روده
- احتمال نشت بافتهای روده
مقاومت به انسولین و تجمع چربی در کبد
مصرف شیرینکنندههای مصنوعی ممکن است باعث افزایش ناگهانی سطح انسولین در بدن شود. تداوم این روند میتواند منجر به مقاومت به انسولین گردد؛ وضعیتی که در آن بدن توانایی پاسخگویی مناسب به این هورمون را از دست داده و سطح قند خون افزایش مییابد.
مقاومت به انسولین یکی از عوامل خطر اصلی برای بیماری کبد چرب غیرالکلی محسوب میشود. در این حالت، قند خون بالا باعث تجمع تدریجی چربی در کبد میگردد. این خطر در گروههای زیر شدت بیشتری دارد:
- افراد دارای اضافه وزن و چاق
- افراد مبتلا به دیابت نوع ۲
اختلال در مدیریت اشتها و کالری دریافتی
مصرف منظم نوشابههای رژیمی میتواند باعث افزایش ناخواسته کالری دریافتی شود. یکی از دلایل زیستی این موضوع، اختلال در مسیرهای پاداش مغز است. از آنجایی که شیرینیِ حاصل از شیرینکنندههای مصنوعی بدون کالری است، سیستم پاداش مغز را بهطور کامل فعال نمیکند. این عدم پاسخگویی کامل مغز، فرد را در وضعیتی ناراضی باقی گذاشته و میتواند منجر به افزایش احساس گرسنگی شود.