حادثه گوویانیا برخلاف فاجعههای چرنوبیل یا فوکوشیما، ناشی از انفجار نیروگاه نبود، بلکه نتیجه برخورد غیرمسئولانه با تجهیزات پزشکی متروکه بود. این واقعه در سپتامبر ۱۹۸۷ و پس از تخلیه یک بیمارستان خصوصی درمان سرطان به نام Instituto Goiano de Radioterapia آغاز شد.
ریشه حادثه: تجهیزات پزشکی متروکه
پس از انتقال بیمارستان به مکانی جدید، بخشی از تجهیزات قدیمی در ساختمان قبلی باقی ماند. در میان این تجهیزات، یک دستگاه پرتوپزشکی حاوی یک کپسول ماده رادیواکتیو سزیوم-۱۳۷ قرار داشت. دو جوان به نامهای روبرتو دوس سانتوس و واگنر موتا، با هدف فروش ضایعات فلزی، وارد ساختمان شده و کپسول سنگین دستگاه را با چرخدستی به خانه بردند.
انتشار پودر رادیواکتیو در میان مردم
پس از باز کردن کپسول، ماده موجود در آن که نوری آبیرنگ در تاریکی ساطع میکرد، به صورت پودر درآمده و در محیط پخش شد. روند انتشار این ماده به شرح زیر بود:
- کپسول توسط دو جوان به یک ضایعاتفروش به نام «دوایر دو فرداس» فروخته شد.
- دوایر که جذب نور آبی ماده شده بود، آن را به خانه برد و تکههایی از این پودر را به دوستان و خانواده خود هدیه داد.
- برخی افراد از این پودر به عنوان نوعی تزئین روی پوست و لباس خود استفاده کردند.
- آلودگی حتی از طریق تماس دست با غذا (مانند مورد دختر ۶ ساله دوایر) نیز منتقل شد.
علائم بیماری و پیامدهای سلامت
در پی تماس با این ماده، افرادی که درگیر آلودگی شده بودند، با علائم جسمی شدیدی مواجه شدند. این علائم شامل موارد زیر بود:
- تهوع و استفراغ شدید
- اسهال
- سوختگیهای پوستی غیرعادی
این حادثه نشاندهنده خطرات بزرگ ناشی از مدیریت نادرست ضایعات هستهای و تجهیزات پزشکی رادیواکتیو است.