نظریهای که برای ۴۲ سال به عنوان پدیده «بازگشت چربی» (Fat Rebound) شناخته میشد، اکنون توسط یافتههای علمی جدید به چالش کشیده شده است. طبق این نظریه قدیمی، شاخص توده بدنی کودکان پس از نوزادی کاهش یافته و از حدود ۶ سالگی به دلیل افزایش مجدد چربی، شروع به بالا رفتن میکند.
یافتههای جدید: نقش عضلات در افزایش شاخص توده بدنی
بر اساس گزارشی از ساینسدیلی، پژوهشی به سرپرستی پروفسور «اندرو آگباج» (Andrew Agbaje)، دانشیار همهگیرشناسی بالینی و سلامت کودکان در دانشگاه شرق فنلاند، نشان میدهد که افزایش شاخص توده بدنی در این سنین لزوماً ناشی از افزایش چربی نیست. این مطالعه احتمال میدهد که این روند، منعکسکننده رشد طبیعی عضلات و سایر بافتهای بدون چربی در بدن کودک باشد.
پیامدهای احتمالی برای مراقبتهای بهداشتی
زیر سوال رفتن پدیده «بازگشت چربی» میتواند تأثیرات مهمی بر رویکردهای پزشکی داشته باشد. از زمان معرفی این نظریه، بسیاری از متخصصان اطفال، افزایش شاخص توده بدنی را یک علامت هشداردهنده برای چاقی در آینده میدانستند و توصیه به تغییر رژیم غذایی و سبک زندگی میکردند. اگر این افزایش در واقع نتیجه رشد طبیعی عضلات باشد، مداخلات پزشکی برای متوقف کردن آن ممکن است بر فرآیندی تمرکز کند که در واقع یک مشکل پزشکی محسوب نمیشود.
تاریخچه نظریه بازگشت چربی
این مفهوم به سال ۱۹۸۴ بازمیگردد؛ زمانی که «ماری فرانسوا رولان کاچرا» (Marie Françoise Rolland-Cachera)، پژوهشگر فرانسوی، و همکارانش در مقالهای در نشریه The American Journal of Clinical Nutrition، پدیده بازگشت چربی را توصیف کردند.
- الگوی شاخص توده بدنی: افزایش سریع در نوزادی، اوج در حدود یک سالگی، کاهش تدریجی تا حدود چهار سالگی و سپس افزایش مجدد.
- ارتباط با چاقی در نوجوانی: پژوهشهای پیشین نشان داده بودند که افزایش شاخص توده بدنی پیش از ۵.۵ سالگی، با احتمال بیشتر چاقی در سن ۱۶ سالگی مرتبط است.
- تفاوت سنی: افزایش پس از هفت سالگی نسبت به افزایش پیش از ۵.۵ سالگی، با ریسک چاقی کمتری در اواخر نوجوانی همراه بوده است.