یک مطالعه تحلیلی جدید که در مجله Science China Information Sciences منتشر شده است، از وجود یک «عدم تطابق تکاملی» میان انسان و فناوری خبر میدهد. محققان معتقدند چالش اصلی آینده، شکاف فزاینده بین سرعت توسعه سیستمهای هوش مصنوعی و قابلیتهای بیولوژیکی انسان و پیامدهای اجتماعی و اخلاقی ناشی از آن است.
محدودیتهای بیولوژیکی و ساختار پایدار مغز انسان
طبق یافتههای این تحقیق، مغز انسان حدود ۳۰۰,۰۰۰ سال پیش به شکل فعلی خود رسیده است و ساختار اساسی و مکانیسمهای انتقال سیگنال عصبی آن در طول هزاران سال تا حد زیادی ثابت مانده است. ویژگیهای کلیدی مغز انسان عبارتند از:
- مصرف انرژی پایین: مغز تنها حدود ۲۰ وات برق مصرف میکند.
- سرعت انتقال سیگنال: سیگنالهای عصبی با سرعتی بین ۱ تا ۱۰۰ متر در ثانیه حرکت میکنند.
- نرخ فعالیت نورونها: سرعت شلیک نورونها از ۱۰۰ تا ۲۰۰ بار در ثانیه تجاوز نمیکند.
- محدودیتهای فیزیکی: محدودیتهای جمجمه و متابولیک، ظرفیت حافظه کاری و سرعت پردازش را محدود میکنند.
اگرچه فرآیند «نوروپلاستیسیته» به مغز اجازه سازگاری میدهد، اما این تغییرات از طریق پیکربندی مجدد اتصالات عصبی به صورت بسیار تدریجی رخ میدهند و نمیتوانند با سرعت پیشرفتهای تکنولوژیک همگام شوند.
سرعت توسعه هوش مصنوعی در مقابل ریتم بیولوژیکی
در مقابل، سیستمهای هوش مصنوعی با ریتمی کاملاً متفاوت عمل میکنند. در حالی که تکامل مغز هزاران سال زمان میبرد، سیستمهای هوش مصنوعی تنها در عرض چند ماه یا حتی چند هفته، بهروزرسانیهای اساسی را تجربه میکنند. مدلهای مدرن هوش مصنوعی با ویژگیهای زیر توسعه مییابند:
- اتکا به هماهنگی دهها هزار پردازنده در مراکز داده.
- قابلیت بازطراحی و استقرار جهانی در بازههای زمانی بسیار کوتاه.
- نیاز به مصرف انرژی بسیار بالا و توان محاسباتی پیشرفته برای آموزش مدلهای بزرگ.
محققان هشدار میدهند که این تفاوت در سرعت توسعه، یکی از برجستهترین چالشهایی است که بشریت در سالهای آینده با آن روبرو خواهد شد.