حجتالاسلام والمسلمین محمدحسن اختری، رئیس شورای عالی مجمع جهانی اهلبیت(ع)، در گفتوگو با خبرگزاری ایکنا از خراسان رضوی، ضمن اشاره به جایگاه اربعین در معارف دینی، تأکید کرد که این مناسبت تنها به زیارت امام حسین(ع) محدود نمیشود، بلکه ریشههای عمیقی در آموزههای دینی دارد.
نمادشناسی عدد چهل در سنتهای الهی
وی با اشاره به اهمیت عدد ۴۰ در منابع اسلامی و آثار معنوی آن، به نمونههای زیر استناد کرد:
- در اعمال مستحب: سفارش به دعا برای ۴۰ مؤمن در قنوت نماز وتر.
- در قرآن کریم: اشاره به میقات حضرت موسی(ع) که با افزودن ۱۰ شب به ۳۰ شب اولیه، به ۴۰ شب رسید (وَ واعَدْنا مُوسیٰ ثَلاثینَ لَیْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ).
اختری معتقد است تکرار یک عمل یا توجه مستمر به موضوعی در مدت ۴۰ روز یا شب، علاوه بر آثار معنوی، تأثیرات عمیقی بر روحی و روان انسان بر جای میگذارد.
ریشههای تاریخی سنت زیارت اربعین
رئیس شورای عالی مجمع جهانی اهلبیت(ع) در تبیین چگونگی شکلگیری این سنت، وقایع پس از عاشورا را چنین شرح داد:
آنچه امروز به عنوان اربعین حسینی شناخته میشود، حاصل سلسله وقایعی است که پس از شهادت امام حسین(ع) رخ داد؛ از جمله اسارت خاندان ایشان، حرکت کاروان به شام و بازگشت آنها به کربلا. در این میان، جابر بن عبدالله انصاری، صحابی پیامبر اکرم(ص)، به عنوان نخستین زائر، مرقد مطهر امام حسین(ع) را زیارت کرد که این واقعه سرآغاز سنت زیارت اربعین شد.
وی افزود که ائمه اطهار(ع) نیز زیارت اربعین را در زمره زیارتهای خاص حضرت اباعبدالله الحسین(ع) قرار دادهاند و کربلا از این طریق به مرکز اجتماع، عبادت و تجدید میثاق با پیامبر اسلام(ص) تبدیل شده است.