بامداد ۳۰ ژوئیه، پهپادهای ناشناس دو نفتکش را در پایانه دریایی کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) در نزدیکی بندر نووراسییسک روسیه هدف قرار دادند. این حادثه باعث توقف موقت عملیات بارگیری شد، هرچند فعالیت خود خط لوله همچنان ادامه یافته است.
تکرار حملات و تهدید امنیت صادرات
این دومین بار در هفتههای اخیر است که صادرات نفت قزاقستان از این مسیر با اختلال مواجه میشود. پیش از این نیز در ماه ژوئیه، حملات مشابهی منجر به توقف بارگیری و اعتراض رسمی دولت قزاقستان شده بود. مقامهای آستانه اعلام کردهاند که سازوکار تبادل اطلاعات درباره تردد کشتیهای غیرنظامی در دریای سیاه نادیده گرفته شده و امنیت صادرات نفت این کشور با تهدید جدی روبرو شده است.
پیامدهای اقتصادی و افزایش هزینههای بیمه
اگرچه آسیبی به زیرساختهای پایانه وارد نشده، اما پیامدهای جانبی این حملات بر بازار اثر گذاشته است:
- افزایش هزینهها: هزینه بیمه خطرات جنگ برای کشتیهای فعال در دریای سیاه افزایش یافته است.
- بازبینی امنیتی: شرکتهای بیمه وضعیت امنیتی شناورها را به صورت روزانه بازبینی میکنند.
- خودداری از تردد: بسیاری از کشتیهای تجاری از نزدیک شدن به پایانه کنسرسیوم خط لوله خزر خودداری میکنند.
- ریسک تولید: کارشناسان هشدار میدهند اختلال در پایانههای صادراتی میتواند با پر شدن مخازن ذخیرهسازی، روند دریافت نفت از میادین را متوقف و تولید را کاهش دهد.
اهمیت استراتژیک خط لوله خزر و وابستگی اروپا
خط لوله خزر نقش حیاتی در اقتصاد قزاقستان دارد، چرا که حدود ۸۰ درصد صادرات نفت این کشور از این مسیر انجام میشود. نفت میادین بزرگ زیر شامل موارد زیر از این مسیر منتقل میشود:
- تنگیز
- کاشاگان
- کاراچاگاناک
از سوی دیگر، اتحادیه اروپا وابستگی قابل توجهی به این منابع دارد. قزاقستان در میان سه صادرکننده اصلی نفت به این بلوک قرار دارد؛ به طوری که در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۱.۵ درصد و در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ نزدیک به ۹.۶ درصد از واردات نفت خام اتحادیه اروپا را تأمین کرده است.