آلپ ارسلان بایراکتار، وزیر انرژی ترکیه، روز شنبه از دستیابی به یک توافق یکساله با همتای عراقی خود برای انتقال نفت از منطقه کرکوک به بندر جیحان خبر داد. بر اساس این توافق، ظرفیت انتقال روزانه ۷۵۰ هزار بشکه نفت برای عراق در نظر گرفته شده است تا دو کشور در بازه زمانی این قرارداد، درباره یک توافق جامع و بلندمدت جدید مذاکره کنند.
جزئیات ظرفیت انتقال و وضعیت فعلی خط لوله
خط لوله کرکوک-جیحان که از دهه ۱۹۷۰ میلادی فعال بوده، یکی از مسیرهای استراتژیک صادرات نفت عراق به دریای مدیترانه است. نکاتی درباره ظرفیت این مسیر عبارتند از:
- ظرفیت در نظر گرفته شده در توافق جدید: ۷۵۰ هزار بشکه در روز.
- میزان انتقال فعلی: در حال حاضر روزانه حدود ۱۷۰ تا ۲۰۰ هزار بشکه نفت از این مسیر منتقل میشود.
- ظرفیت نهایی خط لوله: ظرفیت کل این مسیر حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز برآورد میشود.
علت امضای توافق موقت و ضرورت مذاکرات جدید
توافق اولیه مربوط به خط لوله کرکوک-جیحان در سال ۱۹۷۳ امضا شده بود که در دهههای بعد به صورت دورهای تمدید میشد. آخرین تمدید این قرارداد در سال ۲۰۱۰ انجام گرفت که اعتبار آن در ژوئیه ۲۰۲۶ به پایان میرسد. به منظور جلوگیری از هرگونه وقفه در صادرات نفت، بغداد و آنکارا تصمیم گرفتند با امضای این قرارداد یکساله، زمان لازم برای تعیین جزئیات قرارداد بلندمدت را فراهم کنند.
در مذاکرات آتی، موضوعاتی نظیر موارد زیر مورد بحث قرار خواهد گرفت:
- تعرفه ترانزیت نفت.
- حجم دقیق انتقال نفت.
- برنامههای توسعه خط لوله.
- چارچوب همکاریهای بلندمدت انرژی میان دو کشور.
استراتژی انرژی ترکیه
ترکیه علاوه بر مدیریت انتقال نفت کرکوک، به دنبال گسترش نقش خود در حوزه انرژی است. اهداف راهبردی آنکارا شامل موارد زیر است:
- افزایش حق ترانزیت از طریق انتقال نفت جنوب عراق و نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس.
- تبدیل شدن به هاب (قطب) انرژی منطقه.