محسن رستگار، رئیس گروه سلامت نوزادان و کودکان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در یادداشتی به بررسی چالشهای تغذیه نوزادان و برتریهای بیولوژیکی شیر مادر پرداخت. وی خاطرنشان کرد که پاسخدهی به تمامی گریههای نوزاد صرفاً از طریق شیردهی، میتواند منجر به فرسودگی جسمی مادر و تشدید دردهای کولیک و رفلاکس در نوزاد شود.
اهمیت رعایت اصول تغذیه و پوزیشن صحیح
برای جلوگیری از مشکلات گوارشی و بیقراری نوزاد، رعایت نکات زیر ضروری است:
- رعایت وضعیت مناسب بدن نوزاد در آغوش مادر (پوزیشن صحیح).
- حتمی بودن گرفتن آروغ پس از پایان هر وعده تغذیه جهت جلوگیری از نفخ و دلدرد.
آموزش این مهارتها به والدین میتواند از مراجعات غیرضروری به مراکز درمانی به دلیل مشکلات گوارشی و بیخوابیهای شبانه نوزاد پیشگیری کند.
تفاوت ساختاری شیر مادر و شیر خشک
برخلاف شیرخشکها که با تنوع بالا در بازار عرضه میشوند، شیر مادر یک بافت زنده و پویا است. ویژگیهای متمایز شیر مادر عبارتند از:
- تغییر ترکیب مواد مغذی بر اساس سن نوزاد و حتی در هر وعده شیردهی.
- وجود سلولهای ایمنی و آنتیبادیهای فعال که سیستم دفاعی نوزاد را در برابر عفونتهای تنفسی و باکتریایی تقویت میکند.
این ویژگیهای دفاعی در هیچ شیر مصنوعی یافت نمیشود.
نقش شیردهی در پیشگیری از بیماریهای مزمن
یافتههای علمی نشان میدهد تغذیه با شیر مادر در دوران نوزادی، ریسک ابتلا به مجموعهای از بیماریهای غیرواگیر را در بزرگسالی کاهش میدهد، از جمله:
- چاقی و دیابت.
- فشار خون بالا و سکتههای قلبی و مغزی.
- بیماریهای خودایمنی نظیر اماس (MS)، لوپوس و بیماریهای روماتیسمی.