در شرایط جنگی، اقتصاد کشورها بیش از هر زمان دیگری نیازمند مدیریت دقیق منابع، حفظ ثبات بازارها و هدایت صحیح ظرفیتهای مالی به سمت بخشهای اولویتدار است. در چنین وضعیتی، کنترل نقدینگی، جلوگیری از انحراف منابع، حمایت از تولید و افزایش تابآوری اقتصادی به یکی از مهمترین الزامات مدیریت اقتصادی تبدیل میشود؛ چراکه هرگونه بیانضباطی مالی و هدایت منابع به سمت فعالیتهای غیرمولد میتواند آثار منفی بیشتری بر اقتصاد و معیشت مردم برجای بگذارد.
توجه به سیاستهای اقتصاد مقاومتی و اصلاح برخی رویههای اقتصادی در دورههای بحرانی اهمیت مضاعفی پیدا میکند. در همین راستا، گفتوگویی با حجتالاسلام والمسلمین کمیل قنبرزاده، عضو شورای سیاستگذاری مرکز راهبری اقتصاد مقاومتی حوزه علمیه، انجام شده است.
اهمیت مدیریت نقدینگی در شرایط جنگی
در شرایط جنگی، مدیریت نقدینگی و نحوه هدایت آن از اهمیت بالایی برخوردار است. برای کنترل آثار اقتصادی این شرایط، اقدامات مشخصی باید انجام شود. یکی از مشکلات مزمن اقتصاد کشور در حوزه نقدینگی، که مربوط به امروز و شرایط جنگی نیست، بلکه در چند دهه گذشته یکی از مسائل مهم اقتصاد ایران بوده است، به دو بخش اصلی تقسیم میشود: کنترل حجم نقدینگی و جهتدهی صحیح آن.
کنترل حجم نقدینگی
در بحث حجم نقدینگی، یکی از مشکلاتی که در اقتصاد کشور وجود داشته، خلق پولهایی بوده که منشأ آن عمدتاً به کسری بودجه دولت یا خلق پول بانکها خارج از ضابطه بازمیگردد. در کنار این مسئله، موضوع بنگاهداری بانکها و فعالیتهایی که بانکها خارج از مأموریت اصلی خود انجام دادهاند نیز مطرح است. مجموعه این عوامل باعث شده حجم نقدینگی افزایش پیدا کند و طبیعتاً یکی از آثار اصلی آن نیز تورم بوده است.
جهتدهی صحیح نقدینگی
اما در کنار کنترل حجم نقدینگی، موضوع بسیار مهم دیگر، جهتدهی نقدینگی است. اگر همین حجم نقدینگی موجود به سمت تولید حرکت کند، میتواند آثار مثبتی برای اقتصاد داشته باشد و حتی بخشی از آثار تورمی آن نیز جبران شود؛ اما اگر نقدینگی به سمت سفتهبازی و سوداگری هدایت شود، آثار منفی آن تشدید خواهد شد.