گزارش جدید مرکز آمار ایران از تغییرات شاخص قیمت مصرفکننده، حاکی از رشد بیسابقه تورم در کشور است. طبق این آمار، خانوادهها در ماه گذشته برای خرید یک مجموعه کالا و خدمات یکسان، ۸۷.۹ درصد بیشتر از تیرماه سال گذشته هزینه کردهاند که این رقم در نیم قرن اخیر بیسابقه بوده است.
عوامل موثر بر جهش تورمی
کارشناسان اقتصادی دلایل متعددی را برای این جهش تورمی برمیشمارند که مستقیماً بر معیشت خانوارها اثر گذاشته است:
- کسری بودجه ۱۵۰۰ میلیارد تومانی دولت.
- کاهش ۹۳ درصدی درآمدهای نفتی ناشی از محدودیتهای صادراتی.
- افت ۶۰ درصدی سایر درآمدهای صادراتی کشور.
- پیامدهای اقتصادی شرایط جنگی که برآورد میشود ۴۰ میلیارد دلار به اقتصاد ایران خسارت وارد کرده است.
این تنگناهای مالی دولت را ناگزیر به استقراض بانکی و افزایش پایه پولی کرده که خود به موتور محرک تورم تبدیل شده است.
توزیع نابرابر فشار تورم بر دهکهای درآمدی
بررسی دادههای مرکز آمار نشان میدهد سیاستهای حمایتی دولت در حفظ قدرت خرید دهکهای پایین جامعه کارآمد نبوده است. در حالی که نرخ تورم سالانه ۶۶ درصد اعلام شده، تورم احساس شده برای دهکهای مختلف متفاوت است:
- تورم دهک دهم (ثروتمندترین): ۶۳.۹ درصد.
- تورم دهک دوم (کمدرآمد): ۷۳.۵ درصد.
در مقایسه نقطه به نقطه، دهک دوم برای تأمین نیازهای خود ۱۰۰.۶ درصد هزینه بیشتری نسبت به سال قبل متحمل شدهاند که این رقم ۱۶ درصد بیش از هزینه تحمیل شده به دهک دهم است. این روند نشاندهنده تعمیق شکاف طبقاتی و گسترش فقر در جامعه است که در مقایسه تورم مناطق شهری و روستایی نیز نمود یافته است.