سرگیجه یک بیماری مجزا نیست، بلکه نشانهای از وضعیتهای مختلف سلامتی است. از نظر پزشکی، سرگیجه واقعی به احساس چرخش فرد یا محیط اطراف او اشاره دارد. با این حال، بسیاری از افراد احساس سبکی سر، سیاهی رفتن چشم یا عدم تعادل را نیز سرگیجه تلقی میکنند که این علائم علمی متفاوت بوده و دلایل گوناگونی دارند.
انواع سرگیجه و علل آن
سرگیجه به دو دسته اصلی تقسیم میشود:
- سرگیجه محیطی: منشأ آن گوش داخلی و عصب تعادل است و شایعترین نوع سرگیجه محسوب میشود.
- سرگیجه مرکزی: در اثر بیماریهای مغز و اعصاب مانند سکته مغزی، میگرن، اماس یا برخی تومورهای مغزی ایجاد شده و نیازمند بررسی تخصصی است.
علائم شایع همراه سرگیجه شامل احساس چرخش محیط، عدم تعادل، ناپایداری هنگام راه رفتن، تهوع، استفراغ، تعریق، وزوز گوش، احساس پری گوش و گاهی کاهش شنوایی است. نوع و شدت این علائم به علت زمینهای بستگی دارد.
عوامل خطر ابتلا به سرگیجه
مهمترین علل ایجاد سرگیجه عبارتند از: سرگیجه وضعیتی حملهای خوشخیم، التهاب عصب تعادل، بیماری منییر، میگرن دهلیزی، افت فشار خون، کمآبی بدن، عوارض برخی داروها و بیماریهای مغز و اعصاب مانند سکته مغزی. سالمندان، افراد مبتلا به فشار خون، دیابت، چربی خون بالا، بیماریهای قلبی، بیماران میگرنی و افرادی با سابقه بیماریهای گوش داخلی، بیشتر در معرض خطر هستند.
علائم هشداردهنده و لزوم مراجعه فوری
شناخت علائم هشداردهنده اهمیت بالایی دارد. اگر سرگیجه با اختلال در گفتار، ضعف یا بیحسی یک سمت بدن، دوبینی، اختلال شدید در راه رفتن، کاهش سطح هوشیاری یا سردرد ناگهانی و بسیار شدید همراه باشد، باید احتمال سکته مغزی یا سایر بیماریهای خطرناک سیستم عصبی را در نظر گرفت. در چنین مواردی، بیمار باید در کوتاهترین زمان ممکن به اورژانس منتقل شود.
همه بیماران مبتلا به سرگیجه نیازمند انجام MRI نیستند. تشخیص علت سرگیجه در وهله اول بر اساس شرح حال دقیق، معاینه عصبی و بررسی حرکات چشم انجام میشود.