تأمین تغذیه سالم برای هر فرد مستلزم مصرف منظم گروههای متنوع غذایی است تا از ابتلا به بیماریهای ناشی از سوءتغذیه جلوگیری شود. هزینه تهیه این اقلام غذایی، به دلیل ارتباط مستقیم با سلامت جسمی، حتی در شرایط کاهش درآمد نیز معمولاً از سبد مصرفی خانوار حذف نمیشود. در همین راستا، مراکز علمی برجسته کشور از جمله انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی و دانشکده علوم تغذیه دانشگاه علوم پزشکی تهران، الگویی تحت عنوان «سبد غذایی بهینه» طراحی کردهاند که ترکیبی استاندارد از گروههای غذایی ضروری برای تأمین نیازهای روزانه بدن ارائه میدهد. اکوایران با استفاده از کلیات این سبد و مقادیر توصیهشده آن، سبد معیشت اکوایران را طراحی کرده است.
مشاهده اعداد و ارقام حاکی از آن است که فشار تورمی بر سبد خوراکی خانوارها با اینکه در تیرماه امسال اندکی کمتر شده اما همچنان در سطوح بالایی قرار دارد. به این ترتیب سیاستگذار میبایست به جای طرحهای مقطعی و موقتی مانند کالابرگ الکترونیکی به دنبال اتخاذ سیاستهای اساسی و بنیادی در جهت حل بحران تورم افسار گسیخته در اقتصاد ایران باشد.
سبد حداقل معیشت خوراکی
با وجود سهم بالای خوراکی در سبد مصرف خانوار، بر اساس دادههای اخیر دسترسی به الگوی تغذیهای استاندارد برای بخش قابل توجهی از جامعه، با دشواریهای فزایندهای همراه شده است. اکوایران با تحلیل دادههای رسمی منتشر شده توسط مرکز آمار ایران، شاخصی ویژه برای محاسبه «هزینه ماهانه تأمین سبد غذایی مطلوب» توسعه داده است که نشان میدهد در تیرماه ۱۴۰۵ این هزینه برای هر فرد از ۸ میلیون تومان فراتر رفته است.
سبد پیشنهادی اکوایران مشتمل بر ۱۳ گروه کالایی است که با هدف پوشش نیازهای تغذیهای با حداقل هزینه طراحی شده است. برای کاهش هزینهها، اقلام اقتصادیتر و پرمصرفتر همچون برنج وارداتی و حبوباتی مانند عدس و لپه در اولویت قرار گرفتهاند. گرچه این سبد میتواند با اقلام مغذیتر تکمیل شود، اما در راستای حفظ حداقلی بودن هزینهها، چنین توسعهای مدنظر قرار نگرفته است.