جزئیات نظارتهای آژانس در ایران
احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در تشریح وضعیت همکاریهای ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی اظهار داشت که حضور بازرسان این نهاد در ایران به دلیل ماهیت نیروگاه اتمی بوشهر و تعهدات مرتبط با آن است. به گفته وی، نظارتهای آژانس در این بخش به صورت کلی انجام میشود.
محدودیتهای دسترسی به سایتهای هستهای
این نماینده مجلس با اشاره به تفاوت سطح نظارتها در سایتهای مختلف تصریح کرد که بازرسان آژانس اجازه ورود به مکانهایی که مورد حمله یا آسیب قرار گرفتهاند، از جمله سایتهای فردو و نطنز را ندارند. وی افزود که در بسیاری از موارد، نظارتها به جای حضور فیزیکی، به صورت آنلاین و از راه دور صورت میگیرد.
چارچوب قانونی همکاری با آژانس
- همکاری سازمان انرژی اتمی با آژانس بر اساس مصوبه مجلس محدود شده است.
- بررسی درخواستهای آژانس به صورت مورد به مورد و با تایید شورای عالی امنیت ملی انجام میشود.
- ایران اختیار دارد برخی بازرسان را به عنوان «عنصر نامطلوب» معرفی کرده و از ورود آنها جلوگیری کند.
- همکاری با آژانس در چارچوب NPT اختیاری است و در صورت تهدید امنیت ملی، امکان خروج از آن وجود دارد.
تحلیل مواضع مدیرکل آژانس
بخشایش اردستانی با اشاره به دغدغههای رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، مدعی شد که تمرکز اصلی وی بر موضوع اورانیوم غنیشده است. وی همچنین با مقایسه وضعیت ایران و اسرائیل در قبال NPT، خاطرنشان کرد که ایران به دلیل عضویت در این معاهده تحت نظارت قرار دارد، در حالی که اسرائیل با وجود عدم عضویت، از کنترلهای مشابه معاف است.