پیشنهاد ساکس و فارس برای پایان جنگ ایران و اسرائیل

جفری دی. ساکس، استاد دانشگاه کلمبیا و مدیر مرکز توسعه پایدار این دانشگاه، و سیبیل فارس، مشاور امور خاورمیانه و آفریقا در شبکه راه‌حل‌های توسعه پایدار سازمان ملل، در یادداشتی مشترک در «الجزیره» به بررسی راه‌های توقف جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران پرداخته‌اند. نویسندگان استدلال می‌کنند که اتکا به قدرت نظامی آمریکا نتوانسته امنیت کشورهای عربی را تضمین کند و جلوگیری از دور تازه جنگ، مستلزم ایجاد چارچوبی مستقل برای همکاری امنیتی منطقه‌ای با مشارکت ایران است. آنان با تأکید بر ضرورت رد سلطه‌جویی اسرائیل، تشکیل کشور مستقل فلسطین و تعهد به عدم تجاوز متقابل می‌نویسند: جنگی که اسرائیل و ایالات متحده در 28 فوریه علیه ایران آغاز کردند، در وقفه به سر می‌برد و پایان نیافته است. نبردهای عمده متوقف شده، دیپلماسی به بن‌بست رسیده و هر دو طرف برای دور بعدی آماده می‌شوند. برای درک اینکه چرا نبردها به‌زودی از سر گرفته خواهد شد، باید انگیزه‌های دو دولتی را بشناسیم که این جنگ را آغاز کردند. هیچ‌یک از آن‌ها خواهان صلح نیست. رهبران اسرائیل به دنبال سلطه بر خاورمیانه‌اند و ایالات متحده می‌خواهد سلطه خود بر جهان را حفظ کند. صرف بیان این اهداف نشان می‌دهد که هر دو دولت در جهانی از توهم به سر می‌برند. رهبران سیاسی اسرائیل سخت گرفتار این باورند که بقای اسرائیل به برتری نظامی آن بر جهان عرب و انقیاد دائمی یا حذف مردم فلسطین وابسته است. این باور نوعی جنون جمعی است، اما همان آموزه‌ای است که بر سیاست اسرائیل حاکم است. رهبران اسرائیل نمی‌توانند بپذیرند که صلح در دسترس است. کشورهای عربی در ابتکار صلح عربی سال 2002، در ازای تشکیل کشور فلسطین در مرزهای 1967، عادی‌سازی کامل روابط را به اسرائیل پیشنهاد کردند و این پیشنهاد همچنان پابرجاست. صلح را نمی‌توان بر نسل‌کشی در غزه، نفرت از مردم فلسطین و تلاش برای بیرون راندن آنان از سرزمینشان بنا کرد.

پیش‌زمینه

با آغاز عملیات نظامی اسرائیل و آمریکا علیه ایران، نگرانی‌ها در مورد گسترش جنگ به افزایش یافت. این اقدام‌ها در حالی صورت می‌گیرد که دیپلماسی همچنان به بن‌بست رسیده و احتمال تداوم درگیری‌ها وجود دارد.

این خبر چه معنایی دارد

پیشنهاد ساکس و فارس نشان می‌دهد که بسیاری از کارشناسان معتقدند راه حل جنگ ایران و اسرائیل تنها در همکاری منطقه‌ای و با مشارکت ایران نهفته است. این پیشنهاد می‌تواند به عنوان یک چارچوب برای گفت‌وگوهای آتی مورد استفاده قرار گیرد. این اقدام می‌تواند بستری برای پایان دادن به سلطه‌جویی‌ها و ایجاد امنیت پایدار در منطقه فراهم کند.