نگرانی‌ها درباره آمار قربان‌زاده: آیا 480 میلیون دلار نکول نفت را پنهان می‌کند؟

احسان صالحی، دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت سیزدهم، با انتشار یادداشتی، به آمار حسین قربان‌زاده در مورد نکول نفت اشاره کرده است. بر اساس این آمار، از سال 97 تا 1403 حدود 220 میلیارد دلار نفت فروخته شده و فقط 480 میلیون دلار آن برنگشته است. در مقابل، در سال 1404 از فروش 31 میلیارد دلاری، 4.7 میلیارد دلار وصول نشده است. صالحی سپس پرسیده که «مسبب این فاجعه» کیست. این مقایسه در نگاه اول ساده و قانع‌کننده است؛ یک سو هفت سال با کمترین نکول قرار دارد و سوی دیگر یک سال با نکولی ده برابر. اما اگر این ارقام را کنار گزارش‌های دو ماه اخیر بولتن نیوز و آمار رسمی بگذاریم، روشن می‌شود که مشکل در جزئیات نیست. مشکل این است که دو چیز کاملاً متفاوت با هم مقایسه شده‌اند. این عدد دقیقاً چه چیزی را می‌سنجد؟ اصل سخن قربان‌زاده در مناظره‌اش با وحید اشتری مطرح شد. موضوع آن مناظره بازنگشتن ارز نفتی و برکناری وزیر نفت بود. قربان‌زاده گفت از 1397 تا شهریور 1403 حدود 220 میلیارد دلار نفت فروخته شده و نکول در حدود 480 میلیون دلار بوده است. او در برابر این رقم، ادعای وصول‌نشدن 4.7 میلیارد دلار از مطالبات نفتی را در دوره یک‌ساله وزیر نفت مطرح کرد. پس موضوع این عدد فقط یک چیز است: نفت خامی که شرکت ملی نفت ایران فروخته و پولش از خریدار یا واسطه وصول نشده است. این رقم «کل ارز صادراتی بازنگشته کشور» نیست. در یادداشت صالحی همین تفاوت ظریف حذف شده و نتیجه این است که خواننده خیال می‌کند در هفت سال تقریباً همه ارز کشور برگشته است. کل فروش شرکت ملی نفت در این دوره، بر اساس رقمی که در اختیار ماست، حدود 236 میلیارد دلار بوده است. اما ارز کشور فقط از نفت خام شرکت ملی نفت نمی‌آید. پتروشیمی، فولاد، میعانات، فرآورده‌ها و صادرات غیرنفتی که از گمرک ثبت می‌شوند، رقمی بسیار بزرگ‌تر می‌سازند. یادداشت صالحی و آمار قربان‌زاده اصلاً به آن نپرداخته‌اند. 317 میلیارد دلار تعهد و 81 میلیارد دلار تخلف بولتن نیوز به نقل از حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، گزارش داد که از 1397 تا خرداد 1405 بیش از

جزئیات خبر

جزئیات این گزارش بر اساس منابع اعلام‌شده در انتهای مطلب آمده است.

اهمیت این خبر

این گزارش برای مخاطب ایرانی از منظر پیامدهای اجتماعی، اقتصادی یا سیاسی اهمیت دارد.