رایزنیهای رسمی در لایه بیرونی
لاوروف در این سفر با عباس عراقچی دیدار کرد و قرار بود با رئیس‌جمهور پزشکیان نیز گفتگو کند. روایت رسمی رسانه‌های روسیه و ایران بر توافقات دوجانبه و تحلیل وضعیت منطقه متمرکز بود. در نشست خبری مشترک، وزیر خارجه روسیه صراحتاً اعلام کرد مسکو آمادگی دارد برای پایان دادن به مناقشه میان ایران و آمریکا کمک کند. با این حال، جزئیات دقیق مذاکرات پشت درهای بسته باقی مانده و آنچه منتشر شده تنها لایه بیرونی این دیدارهاست.
پشت پرده پیشنهاد میانجیگری
در دنیای سیاست، قدرت‌ها به‌ندرت از سر دلسوزی برای صلح میانجیگری می‌کنند؛ هر حرکتی ریشه در منافع استراتژیک دارد. بررسی وضعیت فعلی نشان می‌دهد روسیه در ماه‌های اخیر از رویکرد دونالد ترامپ در پرونده اوکراین رضایت داشته است؛ چرا که حمایت واشنگتن از کی‌یف کاهش یافته و شکاف بین آمریکا و اتحادیه اروپا عمیق‌تر شده است.
در اینجا تضاد منافع میان دو متحد ظاهری نمایان می‌شود:
- روسیه برای پیشبرد اهدافش در اوکراین، به بقای قدرت ترامپ و تقویت جایگاه او در سیاست داخلی آمریکا نیاز دارد.
- ایران در مقابل، ترجیح می‌دهد ترامپ ضعیف باشد تا فشارها و شرایط سخت احتمالی در دوران ریاست‌جمهوری او به حداقل برسد.
ایران؛ ابزاری برای چانه‌زنی در اوکراین؟
اینجاست که هشدار کارشناسانی نظیر مهدی خورسند اهمیت می‌یابد. احتمال دارد مسکو از پرونده ایران به عنوان اهرم فشاری برای امتیازگیری از ترامپ در موضوع اوکراین استفاده کند. باز بودن کانال‌های ارتباطی میان روسیه و آمریکا، که گواه آن را در گمانه‌زنی‌های مربوط به انتقال گازوئیل روسیه به آمریکا می‌توان دید، این احتمال را تقویت می‌کند که ایران به یکی از آیتم‌های معامله در مذاکرات مسکو و واشنگتن تبدیل شود.
این خبر برای مخاطب ایرانی چه معنایی دارد؟
این تحلیل هشدار می‌دهد که هم‌سویی تاکتیکی میان تهران و مسکو لزوماً به معنای هم‌سویی استراتژیک نیست. برای ایرانیان، ریسک اصلی این است که در بازی قدرت‌های بزرگ، پرونده‌های حساس ملی به مهره‌هایی برای جابه‌جایی در شطرنج سیاسی تبدیل شوند تا روسیه بتواند گره‌های جنگ اوکراین را به نفع خود بگشاید.