شروع عملیاتی طرح از گیلان
شهر رشت نقطه آغاز اجرای برنامه مسکن استیجاری است. حبیب‌الله طاهرخانی، معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، اعلام کرد که واگذاری اولین واحدها از مهرماه و طی روزهای آینده آغاز میشود. در این مرحله نخست، ۱۵۰ واحد مسکونی برای تحویل به متقاضیان آماده شده است.
دولت با اجرای این الگو تلاش می‌کند برای خانواده‌هایی که توان خرید خانه ندارند و هزینه‌های بالای اجارهبها، تأمین سرپناه را برایشان دشوار کرده، گزینه‌ای حمایتی فراهم کند. برخلاف طرح‌های متداول تأمین مسکن که بر مالکیت متمرکز بودند، این برنامه بر حق سکونت در واحدهای آماده تأکید دارد. به همین دلیل، تجهیز خانه‌ها و تعریف سازوکار مدیریت قراردادها بخشی از فرایند اجرایی این طرح است.
سازه قیمتی و تخفیفهای اجارهبها
مبنای تعیین اجارهبها در این طرح، نرخ کارشناسی روز است؛ اما مبلغ پرداختی توسط مستأجران بر اساس دهک درآمدی آن‌ها تغییر می‌کند. مستأجران دهک‌های یک تا شش در سه گروه مختلف قرار می‌گیرند تا سهم پرداختی‌شان متناسب با توان مالی‌شان باشد:
- دهک‌های اول و دوم:این گروه تنها ۳۵ درصد از نرخ کارشناسی را می‌پردازند که معادل ۶۵ درصد تخفیف است.
- دهک‌های سوم و چهارم:سهم پرداختی این گروه ۴۵ درصد از نرخ کارشناسی است که تخفیفی ۵۵ درصدی را شامل میشود.
باید توجه داشت که موفقیت نهایی این طرح تنها به واگذاری اولیه ۱۵۰ واحد در رشت وابسته نیست، بلکه استمرار عرضه در شهرهای دیگر و تعداد متقاضیان واجد شرایط، معیار اصلی ارزیابی اثرگذاری این برنامه خواهد بود.
این خبر برای مستأجران ایرانی چه معنایی دارد؟
در شرایطی که تورم اجارهبها در بسیاری از شهرهای ایران از رشد درآمدها پیشی گرفته، تغییر رویکرد دولت از «مالکیت» به «سکونت حمایتی» می‌تواند برای اقشار آسیب‌پذیر راهگشا باشد. این طرح به‌جای وعده خرید خانه در بلندمدت، روی نیاز فوری به سرپناه ارزان متمرکز شده است.
پذیرش این مدل در رشت، آزمونی برای گسترش آن به سایر استان‌هاست. اگر سیستم مدیریت قراردادها و پرداخت تخفیفات بر اساس دهک‌ها به‌درستی اجرا شود، می‌تواند الگویی برای کاهش فشار مالی بر مستأجران دهک‌های پایین در سراسر کشور باشد.