شرط خروج از مدیریت بانکی و مسیر بورس
عبدالحسین روحالامینی، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس، خصوصی‌سازی شفادارو را یک ضرورت قانونی میداند. او تأکید می‌کند این هلدینگ باید هرچه سریع‌تر از چرخه مدیریت بانکی خارج شود. به باور این نماینده مجلس، هرگونه واگذاری در این سطح باید از مسیر شفاف بورس صورت گیرد تا هم قیمت مناسب تعیین شود و هم خریدار بر اساس اهلیت انتخاب گردد.
روحالامینی معتقد است رعایت این دو معیار، یعنی قیمت منصفانه و صلاحیت خریدار، حق مردم است و پذیرفتنی نیست که دارایی‌های ملی با قیمت پایین واگذار شوند.
ممنوعیت ورود نهادهای دولتی و شبه‌دولتی
یکی از نگرانی‌های اصلی این نماینده مجلس، تکرار الگوی «خصولتیسازی» است. او صراحتاً اعلام کرد که هیچ نهاد عمومی یا شبه‌دولتی نباید در معاملات مربوط به شفادارو حضور داشته باشد. طبق گفته وی، گروه‌های زیر حق ورود به این معامله را ندارند:
- دستگاه‌های دولتی و شبه‌دولتی
- سازمان بیمه سلامت و سایر نهادهای حوزه سلامت
- بنیادها و نهادهای سرمایه‌گذاری دولتی یا خصوصی وابسته به آن‌ها
- شرکت‌های سرمایه‌گذاری دولتی
روحالامینی هشدار داد که اگر شفادارو بار دیگر میان نهادهای دولتی یا خصولتی تقسیم شود، مجلس به عنوان نهاد ناظر، این موضوع را پذیرفته نخواهد بود.
وزن استراتژیک شفادارو در بازار دارو
حساسیت بالای مجلس و کارشناسان نسبت به واگذاری بلوکی ۹۰ درصدی مدیریت این هلدینگ، از مالکیت گسترده آن بر شرکت‌های کلیدی دارویی ایران نشأت می‌گیرد. شفادارو در حال حاضر کنترل بخش بزرگی از زنجیره تولید و توزیع دارو را در دست دارد. سهم این هلدینگ در شرکت‌های مختلف به شرح زیر است:
- ۶۷ درصد داروسازی اسوه
- ۶۴ درصد دارویی پخش رازی
- ۶۱ درصد داروسازی جابرابن‌حیان
- ۵۴ درصد شرکت صنعتی کیمی‌دارو
- ۲۷ درصد داروسازی دانا
به دلیل همین ساختار، هرگونه تغییر در مالکیت شفادارو می‌تواند تأثیری مستقیم و گسترده بر بازار دارویی کشور داشته باشد.
این خبر برای بازار دارویی ایران چه معنایی دارد؟
شفادارو به دلیل مالکیت در شرکت‌های استراتژیکی مثل پخش رازی و جابرابن‌حیان، عملاً یکی از قطب‌های قدرت در صنعت دارو است. اگر این مجموعه به جای بخش خصوصی واقعی، به دست نهادهای شبه‌دولتی (خصولتی‌ها) بیفتد، ساختار انحصاری بازار دارو تغییر نمی‌کند و تنها مدیریت آن از یک نهاد دولتی به نهادی دیگر منتقل می‌شود که احتمالاً منجر به عدم تغییر در قیمت‌ها یا کیفیت توزیع خواهد شد.
از سوی دیگر، واگذاری شفاف از طریق بورس می‌تواند رقابت را در صنعت دارو افزایش دهد و با ورود سرمایه‌گذاران اهل، بهره‌وری در تولیدات دارویی ارتقا یابد. تلاشی که روحالامینی در قالب نظارت مجلس به دنبال آن است، جلوگیری از انتقال ثروت ملی به گروه‌های خاص و تضمین تخصص در مدیریت این هلدینگ حساس است.