جنگ نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران که با کشتار غیرنظامیان و دانش‌آموزان آغاز شد، پس از ۲۳۰ روز به مرحله‌ای رسید که حتی تحلیل‌گران غربی از شکست‌های میدانی و سیاسی متجاوزان سخن می‌گویند. این عملیات نه تنها اهداف اعلام‌شده خود را محقق نکرد، بلکه ابعاد انسانی و امنیتی گسترده‌ای را در منطقه ایجاد کرد.
تراز تلفات و تحلیل «پیروزی نامتقارن»
مایکل فرومان، رئیس شورای روابط خارجی، در تحلیلی به مفهوم «پیروزی نامتقارن» اشاره می‌کند. بر اساس داده‌های این اندیشکده، ایالات متحده در حالی ادعا می‌کند که توانسته نیروی دریایی، هوایی و موشکی ایران را تضعیف کند، اما در مقابل هزینههای گزافی پرداخته است. این هزینه‌ها شامل موارد زیر است:
- کشته شدن ۲۱ نظامی آمریکایی.
- از دست رفتن بیش از هزار غیرنظامی ایرانی.
- کاهش شدید ذخایر مهمات حیاتی، به‌ویژه رهگیرهای سامانه پاتریوت و تاد.
سلاح اقتصادی و تغییر معادلات انرژی
ایران با بهره‌گیری از موشک‌ها، پهپادها و مین‌های دریایی، کنترل تنگه هرمز را به ابزاری برای فشار اقتصادی تبدیل کرد. این وضعیت مستقیماً بر تورم داخلی آمریکا و قیمت جهانی انرژی اثر گذاشت و دونالد ترامپ را مجبور کرد برای تامین گازوئیل، با ولادیمیر پوتین وارد توافق شود. فشار جاری در منطقه حتی منجر به خروج بمب‌افکن‌های B-1 آمریکا از پایگاه نیروی هوایی سلطنتی فیرفورد در انگلستان شد.
تکانه‌های امنیتی در ریاض و خاورمیانه
تأثیرات این جنگ تنها به مرزهای ایران محدود نشد. حملات یمن به فرودگاه ریاض بیش از ۱۰ کشته و ۳۰۰ زخمی بر جای گذاشت و باعث شد مدیران شرکت‌های بزرگ نفتی سفرهای خود به ریاض را لغو کنند. تحلیلها نشان میدهد پایگاه‌های آمریکا که پیش‌تر نماد امنیت بودند، اکنون به هدف تبدیل شدهاند و این تغییر وضعیت، همسایگان منطقه را به بازنگری در اتحادهای نظامی یا حتی تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای سوق میدهد.
همزمان، رسانه‌هایی نظیر سی‌ان‌ان بر اختلال شدید در دو آبراه حیاتی منطقه تأکید کردهاند که منجر به تلاطم شدید بازار جهانی نفت شده است.
این تحلیلها برای مخاطب ایرانی چه معنایی دارد؟
این گزارش‌ها نشان میدهد که قدرت نظامی متکی بر تکنولوژی (مانند پاتریوت و تاد) در مواجهه با جنگ‌های نامتقارن و کنترل نقاط استراتژیک (مانند تنگه هرمز)، لزوماً به پیروزی منجر نمی‌شود. برای ایرانیان، این بازتاب‌ها گویای تغییر جایگاه استراتژیک ایران در معادلات منطقه‌ای است که اکنون می‌تواند بر قیمت انرژی و تصمیمات سیاسی واشنگتن اثر بگذارد.
همچنین خروج تجهیزات نظامی آمریکا از پایگاه‌های متحدینش در اروپا و تغییر رویکرد کشورهای عربی، نشان‌دهنده کاهش اعتماد به چتر امنیتی ایالات متحده در خاورمیانه است.