اتصال به چین و گسترش مسیرهای شرقی
توسعه کریدورهای بین‌المللی اکنون به اولویت نخست کشورهای منطقه تبدیل شده است. جبارعلی ذاکری در دیدار با مقامات ریلی قزاقستان، به اهمیت مسیر «دوستیک» اشاره کرد؛ دومین گذرگاه مرزی میان قزاقستان و چین که سال گذشته افتتاح شد. در حال حاضر عملیات ریل‌گذاری در ادامه این مسیر با طول ۱۵۰ کیلومتر در جریان است و انتظار می‌رود تا سال آینده میلادی به بهرهبرداری برسد.
این پروژه تنها یک توسعه خط ریلی ساده نیست، بلکه هدف اصلی آن افزایش ظرفیت کریدور شرق به غرب است تا جریان کالاها با سرعت و حجم بیشتری میان بازارهای آسیای مرکزی و شرق دور جابه‌جا شود.
رشد ترانزیت در سایه محدودیت‌های جهانی
تحولات سیاسی و محدودیت‌های ارتباطی میان روسیه و بلاروس با اروپا، مسیرهای جایگزین را برجسته‌تر کرده است. آمارهای جاری نشان می‌دهد ترانزیت ریلی قزاقستان با وجود این چالش‌ها، رشد ۲۰ درصدی را تجربه کرده و حجم جابه‌جایی بار در این مسیر به حدود ۳۰ میلیون تن رسیده است. این رقم گویای پتانسیل بالای حمل‌ونقل ریلی در آسیای مرکزی است که ایران می‌تواند به عنوان حلقه اتصال، از آن بهره ببرد.
تحول دیجیتال؛ خداحافظی با کاغذ در مرزها
یکی از برجسته‌ترین دستاوردهای راهآهن قزاقستان که مورد توجه مدیرعامل راهآهن ایران قرار گرفت، حذف اسناد کاغذی و دیجیتالی‌سازی کامل فرایندهای اجرایی است. این تغییر رویکرد باعث شده است که زمان عبور واگن‌ها از مرزها به شدت کاهش یابد و اکنون این فرآیند تنها حدود ۳۰ دقیقه زمان می‌برد.
برای تحقق این هدف در سطح وسیع‌تر، محورهای زیر ضروری است:
- ایجاد یک سامانه دیجیتال یکپارچه میان کشورهای عضو جامعه مستقل مشترک‌المنافع (CIS).
- تسهیل مبادلات تجاری منطقه‌ای از طریق حذف بروکراسی‌های اداری سنتی.
- همگام‌سازی سیستم‌های نرم‌افزاری راهآهن ایران با استانداردهای کشورهای همسایه.
راهبردی برای اتصال ریلی ایران به افغانستان
مدیرعامل شرکت راهآهن بر ضرورت گسترش همکاری‌های حمل‌ونقلی میان کشورهای منطقه تأکید کرد. یکی از محورهای کلیدی در این مسیر، بررسی اتصال ریلی ایران به افغانستان از طریق ازبکستان است. هدف از این اقدام، ایجاد یک شبکه ترانزیتی پایدار است که نه تنها جابه‌جایی بار میان ایران و افغانستان را تسهیل کند، بلکه ایران را به بازارهای گسترده‌تر آسیای مرکزی و چین متصل سازد.