جنگ؛ عامل مستقیم نابودی اکوسیستم‌ها
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در سخنرانی خود در اجلاس کنوانسیون تنوع زیستی، آثار مخرب جنگ‌های تجاوزکارانه را فراتر از تلفات انسانی و تخریب زیرساخت‌ها دانست. او تأکید کرد که جنگها به طور مستقیم طبیعت را هدف قرار می‌دهند و منجر به سوزاندن جنگل‌ها، تخریب تالاب‌ها و آلودگی خاک و آب می‌شوند. رئیسجمهور این روند را «اکوساید» یا نسل‌کشی زیست‌محیطی توصیف کرد و هشدار داد که این اتفاقات باعث آواره شدن گونه‌های جانوری و نابودی تنوع زیستی می‌شود.
درخواست برای سازوکارهای شفاف حفاظتی
پزشکیان از جامعه جهانی خواست تا برای جلوگیری از این فاجعه، ابزارهایی مؤثر و قابل اجرا طراحی کنند. او معتقد است حفاظت از میراث طبیعی در زمان جنگ نباید نادیده گرفته شود و باید سازوکارهای شفافی برای صیانت از تنوع زیستی ایجاد شود تا اثرات بلندمدت درگیریها بر محیط‌زیست کاهش یابد.
دیپلماسی صلح از مسیر محیط‌زیست
رئیسجمهور ایران حفاظت از تنوع زیستی را یکی از محورهای کلیدی «دیپلماسی صلح» دانست. او استدلال کرد که در منطقه‌ای که با بحران‌های متعددی دست‌وپنجه نرم می‌کند، همکاری‌های محیط‌زیستی می‌تواند به عنوان پلی میان ملت‌ها عمل کند. او به موارد زیر به عنوان چالش‌های فعلی منطقه اشاره کرد:
- بحران‌های امنیتی ناشی از حضور غیرقانونی و توسعه‌طلبانه قدرت‌ها در منطقه.
- تغییرات اقلیمی و کمبود شدید منابع آبی.
- تخریب سیستماتیک اکوسیستم‌ها.
او تأکید کرد که صلح با طبیعت، پیش‌نیاز دستیابی به صلح و امنیت پایدار برای تمامی ساکنان منطقه است.
پیوند تنوع زیستی با امنیت ملی
پزشکیان در پایان سخنان خود اشاره کرد که موضوع تنوع زیستی دیگر یک بحث صرفاً علمی یا محیط‌زیستی نیست. از نظر او، این مسئله مستقیماً با مفاهیم حیاتی زیر گره خورده است:
- امنیت غذایی و آبی.
- سلامت عمومی جوامع.
- عدالت بین‌نسلی برای نسل‌های آینده زمین.
وی ضمن قدردانی از میزبانی نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، بر اهمیت حقوقی و بینالمللی این موضوع برای جمهوری اسلامی ایران تأکید کرد.
این خبر برای ایرانیان چه معنایی دارد؟
ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی متنوع، یکی از کشورهای کلیدی در حفظ تنوع زیستی منطقه است، اما هم‌زمان با بحران شدید خشکسالی و تخریب محیط‌زیست مواجه است. تأکید رئیسجمهور بر «دیپلماسی صلح» از طریق محیط‌زیست نشان می‌دهد که ایران قصد دارد از موضوعات مشترک اقلیمی برای کاهش تنش‌های سیاسی با همسایگان (مانند ارمنستان) استفاده کند.
هم‌چنین، پیوند دادن امنیت ملی با امنیت غذایی و آبی در این سخنرانی، بازتاب‌دهنده اولویت‌های داخلی ایران در مواجهه با تغییرات اقلیمی است که مستقیماً بر معیشت مردم و پایداری منابع طبیعی کشور اثر می‌گذارد.