
رد ادعای درخواست حمله به ایران
بسیاری از تحلیلگران و برخی منابع مدعیاند که عربستان سعودی در تلاش است تا ایالات متحده را برای وارد کردن ضربات نظامی به ایران متقاعد کند. اما جان مرشایمر، استاد علوم سیاسی و نظریهپرداز بینالملل، این روایت را به شدت رد میکند. او معتقد است هرگونه تصور درباره تحریک آمریکا برای حمله به ایران، بر پایه پیشفرضهای اشتباه است و با واقعیتهای میدانی همخوانی ندارد.
فقدان دانش استراتژیک در کشورهای حاشیه خلیج فارس
مرشایمر در تحلیل خود صراحتاً به سطح درک استراتژیک رهبران سعودی و اماراتی اشاره میکند. او میگوید این کشورها حتی با الفبای استراتژی بیگانه هستند. از نظر او، این ناتوانی در تحلیل درست از معادلات قدرت باعث شده تا ریاض و ابوظبی به گمانهای باطلی متوسل شوند. این کشورها تصور میکنند میتوانند واشینگتن را به جنگی بکشانند که آمریکا در حال حاضر هیچ تمایلی به آغاز آن ندارد.
باتلاق جنگ و تنهایی اسرائیل
یکی از کلیدیترین استدلالهای مرشایمر برای اثبات عدم احتمال حمله آمریکا، بررسی رفتار واشینگتن در قبال اسرائیل است. او استدلال میکند که ایالات متحده حتی اسرائیل را در باتلاق جنگ با ایران تنها گذاشته است. وقتی واشینگتن از حمایت تمامعیار و مستقیم از نزدیکترین متحد منطقهای خود در درگیریهای مستقیم اجتناب میکند، منطقاً هرگز به درخواست عربستان یا امارات برای آغاز یک جنگ گسترده پاسخ نخواهد داد.
- عدم تمایل آمریکا به ورود مجدد به جنگهای خاورمیانه.
- سیاست واشینگتن در رها کردن متحدان در درگیریهای پرریسک.
- شکاف عمیق میان توهمات استراتژیک کشورهای خلیج فارس و واقعیتهای سیاسی آمریکا.
در مجموع، تحلیل مرشایمر نشان میدهد که تکیه بر قدرت نظامی آمریکا برای تغییر معادلات منطقهای از طریق حمله به ایران، یک خطای محاسباتی بزرگ است؛ چرا که واشینگتن دیگر حاضر نیست هزینههای سنگین جنگهای منطقهای را به جان بخرد.
این تحلیل برای سیاست خارجی ایران چه معنایی دارد؟
دیدگاه مرشایمر به این نکته اشاره دارد که ایران در تقابل با فشار کشورهای همسایه، نباید لزوماً نگران تحریک آمریکا برای یک حمله مستقیم باشد. این تحلیل نشان میدهد که واشینگتن در حال گذار از دوران مداخلات نظامی گسترده است و حتی متحدان استراتژیکش را در شرایط بحرانی تنها میگذارد.
برای مخاطب ایرانی، این موضوع به معنای تغییر در کالبد امنیت منطقهای است؛ جایی که قدرتهای محلی (مانند عربستان و امارات) دیگر نمیتوانند با اتکای مطلق به چتر حمایتی نظامی آمریکا، سناریوهای جنگی را پیش ببرند، زیرا واشینگتن ترجیح میدهد از دور نظارهگر باشد تا وارد باتلاق جدیدی شود.