پذیرش حقوق بشر از قرون پیش از میلاد
ایران باستان تنها خالق هنر و معماری نبود، بلکه در حوزه حقوق انسانی نیز پیشگام بود. بر اساس گفته‌های مولوی محبی، نخستین منشور حقوق بشر جهان حدود ۶۰۰ سال پیش از میلاد مسیح در این سرزمین نگاشته شد. این پیشینه تاریخی نه تنها مایه افتخار ملی است، بلکه هویت ایرانیان را به عنوان مردمی متکی بر عدالت و نظم تعریف می‌کند.
شهر سوخته؛ تمدنی بدون دیوار دفاعی
کاوش‌های باستانشناسی در محوطه ۵هزارساله «شهر سوخته» در سیستان، حقیقتی متفاوت از جنگ‌افزارهای متداول تمدن‌های باستان را روایت می‌کند. یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های این شهر، فقدان شواهدی چون دیوارهای دفاعی یا ابزارهای جنگی است. این خلأ در یافتههای باستانشناسی، نشان‌دهنده شیوه زندگی متفاوت مردمان این منطقه است که به جای استحکامات نظامی، بر صلح و امنیت تکیه کرده بودند.
مدیر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور اهلسنت واحد زاهدان تأکید کرد که شهر سوخته تنها یک محوطه تاریخی نیست، بلکه منبعی ارزشمند برای درک ساختار اجتماعی و فرهنگی ساکنان باستان است. این آثار ثابت می‌کنند که همزیستی مسالمت‌آمیز، ریشه در اعماق تاریخ این سرزمین دارد.
شناساندن میراث ایران به جهانیان
شناخت میراث تمدنی، درک دقیق‌تری از گذشته مردم ایران ارائه می‌دهد. محبی در این باره بر چند نکته کلیدی تأکید کرد:
- آثار باستانی بخش جدایی‌ناپذیر هویت ملی ایران را تشکیل می‌دهند.
- معرفی این تمدن‌ها فرصتی است تا پیشینه صلحطلبی ایران به گوش جهانیان برسد.
- تاریخ ایران یادآور اهمیت امنیت و همزیستی میان انسان‌هاست.
این خبر برای مخاطبان ایرانی چه معنایی دارد؟
استناد به یافتههای باستانشناسی مانند شهر سوخته برای مقابله با روایت‌های سیاسی غرب، اهمیت ویژه‌ای دارد. در حالی که فضای سیاسی بین‌المللی مملو از تنش است، یادآوری این حقیقت که تمدن ایران در دوران اوج خود، بر پایه صلح و عدم نیاز به استحکامات نظامی (مانند دیوارهای دفاعی) بنا شده بود، لایه‌ای از مشروعیت فرهنگی و تاریخی به جایگاه ایران در جهان می‌بخشد.
همچنین، پیوند دادن حقوق بشر به منشورهای ۶۰۰ سال پیش از میلاد، تلاش می‌کند تا این مفهوم را از یک ابزار سیاسی مدرن به یک ریشه فرهنگی تبدیل کند که پیش از تعریف‌های غربی، در شرق متولد شده است.