استفاده اخیر بخشهواشناسیتلویزیون از عنوان «دریای کاسپین» به جای «دریای خزر»، بحث‌هایی را درباره تغییر رویه رسمی نام‌گذاری این پهنه آبی برانگیخته است. در حالی که دستورالعمل سال ۱۳۸۱ بر استفاده داخلی از نام خزر تاکید داشت، این تغییر احتمالی نشان‌دهنده فشار پژوهشگران برای بازگشت به نام باستانی و بینالمللی این دریاست.
- به‌کارگیری نام «کاسپین» در برنامه‌های هواشناسی تلویزیون.
- ریشه نام کاسپین به قوم باستانی کاسپی و نام خزر به قوم خزر بازمی‌گردد.
- وجود دستورالعمل سال ۱۳۸۱ برای تفکیک نام داخلی (خزر) و خارجی (کاسپین).
- مطالبه فرهنگ‌پژوهان برای جایگزینی نام خزر با کاسپین در داخل کشور.
- ابهام در مورد رسمی بودن این تغییر یا موردی بودن استفاده تلویزیون.
ریشه‌هایتاریخی: تقابل کاسپین و خزر
نام Caspian Sea در منابع بینالمللی ریشه در تاریخ باستان دارد و از قوم «کاسپی» گرفته شده که در نواحی پیرامون این دریا می‌زیستند. در مقابل، نام «خزر» یادگار قومی است که در سده‌های میانه در بخش‌های شمالی و غربی این پهنه آبی نفوذ داشتند. این تفاوت ریشه‌ای، سال‌هاست که محور بحث‌های زبان‌شناختی و تاریخی درایراناست.
دستورالعمل ۱۳۸۱ و شکاف نام‌گذاری
کمیته تخصصی نام‌گذاری و یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی ایران در سال ۱۳۸۱ تصمیمی دوگانه گرفت؛ بر اساس این ابلاغیه، در متون داخلی باید از نام «خزر» و در اسناد بینالمللی و متون خارجی از نام «کاسپین» استفاده شود. اما این رویکرد دوگانه، در سال‌های بعد با انتقادات شدید فعالانفرهنگیو پژوهشگران روبه‌رو شد.
فشار برای بازگشت به نام باستانی
بسیاری از فرهنگ‌پژوهان، به‌ویژه در استان گیلان، بر ضرورت استفاده از نام «کاسپین» در تمامی متون تأکید دارند. برخی رسانه‌ها نیز پیش از این، به صورت غیررسمی نام کاسپین را جایگزین خزر کرده بودند. اکنون استفاده از این عنوان در رسانه ملی، این پرسش را ایجاد کرده که آیا تصمیم‌گیران در حال بازنگری در شیوه نام‌گذاری رسمی هستند یا این اتفاق صرفاً یک مورد استثنایی بوده است.
اطلاعات تکمیلی منتشر نشده است.