
رابطهای فراتر از اتحاد سیاسی
بنیامین نتانیاهو در سالهای ۲۰۱۱ و ۲۰۱۸ صراحتاً از رابطهای سخن گفت که در آن اسرائیل و آمریکا بهترین دوستان یکدیگرند. این دوستی در لایههای زیرین خود بر پایه جریان مداوم کمکهای بلاعوض استوار است. واشنگتن از زمان تأسیس رژیم صهیونیستی در سال ۱۹۴۸ تاکنون، با احتساب تورم، نزدیک به ۳۰۰ میلیارد دلار به اسرائیل پرداخت کرده است؛ رقمی که هیچ کشور دیگری در جهان سهمی مشابه از کمکهای آمریکا نداشته است.
تثبیت برتری نظامی در قانون
حمایتهای واشنگتن تنها به تصمیمات سیاسی دولتها محدود نمیشود، بلکه در قوانین این کشور نهادینه شده است. بر اساس قانونی که در سال ۲۰۰۸ به تصویب رسید، دولت آمریکا موظف است هرگونه اقدامی انجام دهد تا «برتری کیفی نظامی» اسرائیل در مقایسه با کشورهای همسایهاش حفظ شود. این رویکرد باعث شده تا تلآویو دسترسی ویژهای به پیشرفتهترین تسلیحات آمریکایی داشته باشد.
جزئیات بودجه و مبالغ سالانه
دادههای منتشر شده نشان میدهد که کمکهای ایالات متحده سهم قابلتوجهی از بودجه دفاعی اسرائیل را پوشش میدهد. در حال حاضر حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از کل بودجه دفاعی این رژیم توسط واشنگتن تأمین میشود. جزئیات این حمایتها را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد:
- کمکهای نظامی سالانه:دریافت حدود ۳.۸ میلیارد دلار کمک بلاعوض در سال.
- دفاع موشکی:اختصاص مبلغ جداگانه ۵۰۰ میلیون دلار در سال برای توسعه و تأمین سامانههایی مانند «گنبد آهنین».
- تعهد ده ساله:متعهد شدن واشنگتن به پرداخت مجموعاً ۳۸ میلیارد دلار کمک نظامی در بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۸.
تناقض در استقلال مالی
با وجود این وابستگی شدید، نتانیاهو در مصاحبهای در اردیبهشت ۱۴۰۵ ادعای متفاوتی کرد. او مدعی شد که قصد دارد طی ده سال آینده، بخش مالی همکاریهای نظامی با آمریکا را بهتدریج به صفر برساند تا اسرائیل از نظر مالی مستقل شود؛ هرچند واقعیتهای بودجهای فعلی، روایت دیگری از وابستگی تلآویو به واشنگتن دارد.
این حمایتهای مالی برای منطقه چه معنایی دارد؟
تزریق سیستماتیک میلیاردها دلار به بودجه دفاعی اسرائیل، صرفاً یک معامله تجاری یا سیاسی ساده نیست، بلکه ابزاری برای حفظ توازن قدرت به نفع تلآویو در خاورمیانه است. وجود قانونی که «برتری کیفی نظامی» اسرائیل را تضمین میکند، به این معناست که واشنگتن اجازه نمیدهد هیچ کشور منطقه به توانمندیهای دفاعی مشابهی دست یابد.
برای خواننده ایرانی، این موضوع اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا تجهیزات دفاعی و تهاجمی اسرائیل که با بودجههای آمریکایی تأمین میشود، مستقیماً بر معادلات امنیتی منطقه و تقابلهای راهبردی اثر میگذارد. در واقع، بودجه دفاعی اسرائیل، بازتابی از استراتژی بلندمدت آمریکا برای حفظ یک پایگاه نظامی پیشرفته در قلب خاورمیانه است.