بقایی: توافق قاهره به تاریخ پیوست / واکنش به جنگ شناختی آمریکا

پایان فرصت توافق قاهره

اسماعیل بقایی در نشست هفتگی با خبرنگاران، هرگونه احتمال احیای توافق قاهره را رد کرد. این توافق که پیش‌تر میان وزیر امور خارجه ایران و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای جلوگیری از مکانیسم «اسنپ‌بک» شکل گرفته بود، اکنون از دیدگاه وزارت خارجه به تاریخ پیوسته است.

سخنگوی وزارت خارجه دلیل از دست رفتن این فرصت را رفتار کشورهای اروپایی دانست و تأکید کرد که اقدامات آن‌ها مانع از پیشبرد این مسیر شد. او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال استفاده از این توافق برای شکست بن‌بست مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، از قضاوت در مورد وضعیت فعلی مذاکرات خودداری کرد.

نقد جنگ شناختی و تمدنی آمریکا

بقایی در بخشی از این نشست به اظهارات اخیر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، واکنش نشان داد. او این سخنان و چیدمان کلمات روبیو را بخشی از استراتژی «جنگ شناختی» آمریکا علیه ایران و جهان دانست. به گفته وی، واشینگتن با ارائه تصویری وارونه از واقعیت‌ها، سعی در توجیه جنگ‌طلبی خود دارد که این رویکرد علاوه بر خطرناک بودن، به تمدن یونان نیز جفا می‌کند.

سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به تداوم هزار ساله تمدن ایرانی، نکات زیر را در پاسخ به روبیو برجسته کرد:

• راز بقای ایران در طول تاریخ، تعامل‌پذیر بودن این تمدن است که در آثار فرهنگی مانند پاسارگاد به وضوح دیده می‌شود.
• تمدن یونان مدیون ترجمه‌ها و فرهنگ ایرانی در دوران تاریک جنگ‌های صلیبی است.
• امریکا نمی‌تواند خود را نماینده تمدن یونان معرفی کرده و آن را وارد جنگ‌افروزی‌های فعلی کند.

بقایی در پایان با لحنی کنایه‌آمیز از مشاوران مارکو روبیو خواست تا یک جلد دیوان حافظ برای وی تهیه کنند تا این وزیر آمریکایی با فرهنگ واقعی ایران آشنا شود و از تکرار اظهارات مشابه بپرهیزد.

این خبر برای مخاطب ایرانی چه معنایی دارد؟

این اظهارات نشان می‌دهد که دیپلماسی ایران در حال حاضر فاصله زیادی با رویکردهای فنی پیشین (مانند توافقات موقت با آژانس) دارد و بیشتر در فضای تقابل سیاسی با دولت جدید آمریکا قرار گرفته است. رد احتمال احیای توافق قاهره نشان‌دهنده تغییر فضای تعامل با آژانس در اثر فشارهای اروپایی است.

همچنین تمرکز سخنگوی وزارت خارجه بر مفاهیمی چون «جنگ شناختی» و «تمدن»، نشان می‌دهد که ایران در مواجهه با مقامات سطح بالای آمریکا، سعی دارد علاوه بر ابزارهای سیاسی، از ابزارهای فرهنگی و تاریخی برای مقابله با روایت‌های واشینگتن استفاده کند.