تکانه‌های منفی در قیمت نفت و گازوئیل
قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه تحت تأثیر انتظارات برای افزایش عرضه روسیه کاهش یافت. نفت برنت با افت یک دلاری (حدود ۱ درصد) به ۱۰۴ دلار و ۱۸ سنت در هر بشکه رسید. در همین حال، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) آمریکا با کاهش ۱.۶۸ درصدی، روی ۹۰ دلار و ۳۱ سنت بسته شد.
این موج نزولی به بازار سوخت‌ها نیز سرایت کرد. بهای معاملات آتی گازوئیل در بورس بین‌قاره‌ای (ICE) با ریزشی ۳ درصدی، به هزار و ۴۳۶ دلار در هر تن رسید.
جزئیات توافق انرژی و برنامه عرضه روسیه
محرک اصلی این تغییرات، اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا بود. او اعلام کرد روسیه و اوکراین پذیرفته‌اند حملات خود را به تأسیسات انرژی یکدیگر متوقف کنند. این تحول در پی توافق واشنگتن و مسکو برای تأمین گازوئیل از سوی روسیه رخ داده است.
ترامپ برای کاهش فشار بر بازار جهانی سوخت، برنامه‌ای را تشریح کرد که بر اساس آن روسیه حجم قابل‌توجهی از گازوئیل را وارد بازار می‌کند:
- عرضه فوری بیش از ۳۰۰ هزار تن (معادل ۲.۲۵ میلیون بشکه) به بازار آمریکا و جهان.
- عرضه ۵۰۰ هزار تن گازوئیل در ماه نوامبر.
- عرضه یک میلیون تن دیگر در مراحل بعدی.
تردیدها در مورد دوام آتش‌بس انرژی
با وجود خوش‌بینی‌های بازار، ابهاماتی درباره اجرای این توافق وجود دارد. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اعلام کرد که هنوز منتظر دریافت جزئیات این توافق است و روسیه نیز تاکنون واکنش رسمی نشان نداده است.
تیم واترر، تحلیلگر ارشد شرکت کی‌سی‌ام ترید، معتقد است اگرچه این اخبار فشار فوری بر عرضه را کم کرده، اما تا زمانی که شواهد روشنی از پایبندی طرفین به آتش‌بس ارائه نشود، دامنه کاهش قیمت‌ها محدود خواهد ماند.
، فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی، تأکید کرد اعضای این سازمان باید ضرورت آزادسازی بیشتر ذخایر گازوئیل را ارزیابی کنند. بر اساس برآوردهای این آژانس، مصرف روزانه گازوئیل در جهان نزدیک به ۲۹ میلیون بشکه است.
این خبر برای فعالان اقتصادی ایران چه معنایی دارد؟
نوسانات قیمت نفت برنت مستقیماً بر درآمدهای ارزی ایران و بودجه‌های پیش‌بینی شده تأثیر می‌گذارد. هرگونه کاهش قیمت در سطح جهانی، به ویژه زمانی که ناشی از افزایش عرضه رقیب (روسیه) باشد، می‌تواند فشار را بر قیمت‌های صادراتی ایران افزایش دهد.
همچنین، بازگشت حجم زیادی از گازوئیل روسیه به بازارهای جهانی و توافقات احتمالی بین واشنگتن و مسکو در حوزه انرژی، می‌تواند توازن قدرت در بازار سوخت‌های مایع را تغییر دهد و بر استراتژی‌های صادراتی ایران در منطقه تأثیر بگذارد.