جزئیات احکام حبس برای چهرههای سیاسی
قوه قضائیه در بازه زمانی ابتدایی مهرماه، پرونده چندین فعال سیاسی را تعیین تکلیف کرد. در این میان، حمید رسایی، نماینده سابق مجلس، به ۱۰ ماه حبس محکوم شد. هم‌زمان با این حکم، دو چهره برجسته جریان اصلاحطلب نیز با احکام قضایی مواجه شدند.
عباس عبدی به یک سال حبس تعزیری محکوم شد. دادگاه علاوه بر حکم حبس، دستور توقف فعالیت و انتشار روزنامه «اعتماد» را برای مدت دو ماه صادر کرد. با این حال، به دلیل فرجام‌خواهی متهمان، این پرونده در حال حاضر در دیوان عالی کشور است و رای قطعی صادر نشده است.
در پرونده صادق زیباکلام، موضوع از مصاحبه وی با خبرگزاری «آنا» شروع شد. این پرونده پس از تفهیم اتهامات و صدور کیفرخواست به دادگاه ارسال شد. رای دادگاه در مورد زیباکلام به شرح زیر است:
- یک سال حبس تعزیری (که ۳ سال تعلیق شده است).
- منع هرگونه فعالیت رسانه‌ای، مصاحبه و یادداشت‌نویسی به مدت ۲ سال به عنوان مجازات تکمیلی.
این حکم برخلاف پرونده عباس عبدی، تایید شده است.
واکنش‌های متضاد؛ از «کودتا» تا سکوت
نکته قابل تامل در این پرونده‌ها، نه لزوماً متن احکام، بلکه نحوه برخورد هر جناح با قوه قضائیه است. بخشی از جریان اصولگرایان در واکنش به حکم حمید رسایی، واکنش‌های تندی نشان دادند. اما در سوی دیگر، عباس عبدی و صادق زیباکلام علیرغم داشتن توان کمپین‌سازی و حضور رسانه‌ای، واکنشی مشابه رقبای خود نداشتند.
روزنامه «فرهیختگان» با اشاره به این تضاد، به طعنه نوشت که اصلاحطلبان برخلاف تندروها، قوه قضائیه را متهم به «کودتا» یا «غرض‌ورزی و عقده‌گشایی» نکردند. این سکوت در حالی رخ می‌دهد که هر دو چهره اصلاحطلب احتمالاً به احکام صادر شده اعتراض دارند، اما روش ابراز این اعتراض با جریان اصولگرا کاملاً متفاوت بوده است.
این تضاد در واکنش‌ها چه معنایی دارد؟
تفاوت در نحوه اعتراض دو جناح سیاسی، نشان‌دهنده تغییر استراتژی یا میزان تحمل فشار در هر یک از این جریان‌هاست. اصولگرایان تندرو با استفاده از زبان تند و متهم کردن نهادهای قضایی به غرض‌ورزی، سعی در ایجاد فشار سیاسی دارند، در حالی که جریان اصلاحطلب در مواجهه با احکام حبس و منع فعالیت، رویکردی آرام‌تر یا سکوت‌محور را برگزیده است.
این وضعیت بازتاب‌دهنده فضای فعلی تعامل فعالان سیاسی با قوه قضائیه است؛ جایی که ابزار اعتراض برای هر گروه بر اساس جایگاه سیاسی و فضای موجود تغییر کرده و دیگر هر دو جناح به یک شکل با فشارها برخورد نمی‌کنند.