همزمانی خطرناک تورم نزدیک به 90 درصدی و رشد منفی 10 درصدی!

اقتصاد ایران در سال 1405 با دو رکورد نگران‌کننده مواجه است: تورم به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده و رشد اقتصادی وارد محدوده‌ی منفی شده است. این ترکیب، اقتصاد را در وضعیت رکود تورمی قرار داده؛ وضعیتی که قدرت خرید خانوارها را تحت فشار قرار می‌دهد و در عین حال، کاهش تولید و فعالیت اقتصادی چشم‌انداز اشتغال و سرمایه‌گذاری را تضعیف می‌کند. این شرایط، اقتصاد کشور را در معرض چالش‌های جدی قرار داده است. تاریخ اقتصاد ایران نشان می‌دهد کشور پیش از این نیز دوره‌هایی از جنگ، انقلاب، تحریم، رکود و تورم را پشت سر گذاشته است. اما آنچه شرایط امروز را متمایز می‌کند، همزمانی افت شدید رشد اقتصادی با تورمی است که حتی در سخت‌ترین سال‌های جنگ و انقلاب نیز با چنین شدتی ثبت نشده بود. این نشان می‌دهد که اقتصاد ایران در حال حاضر با یک بحران چندوجهی مواجه است. نگاهی به عملکرد اقتصاد ایران از دهه 40 تا امروز، مسیر متفاوتی را نشان می‌دهد؛ از دهه‌ای که رشد اقتصادی دو رقمی و تورم تک‌رقمی بود، تا دهه 50 که با پنج سال رشد منفی متوالی پایان یافت، دهه 60 که جنگ هشت‌ساله اقتصاد را تحت فشار قرار داد، دهه 70 که شوک‌های تعدیلی تورم را به مرز 50 درصد رساند و در نهایت دهه‌های 90 و 1400 که تحریم، بی‌ثباتی و تورم مزمن به ویژگی اصلی اقتصاد تبدیل شد. این تاریخچه نشان می‌دهد که ایران در طول سال‌ها با چالش‌های اقتصادی متفاوتی روبرو بوده است. تا پایان شهریورماه، نرخ تورم سالانه به 73.6 درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه به 89.8 درصد رسیده است. در همین حال، مرکز آمار ایران رشد اقتصادی در سه ماهه نخست سال را منفی 10.1 درصد اعلام کرده است. این ارقام نشان می‌دهد که اقتصاد کشور در حال حاضر با یک رکود جدی مواجه است و نیاز به اقدامات فوری دارد. به بیان دیگر، اقتصاد ایران از یک سو با افزایش بسیار شدید سطح عمومی قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید مواجه است و از سوی دیگر، حجم فعالیت اقتصادی نیز به شکل محسوسی کاهش یافته است. این همان ترکیبی است که در ادبیات اقتصادی از آن با عنوان «رکود تورمی» یاد می‌شود. این وضعیت نیازمند توجه ویژه دولت و مجلس شورای اسلامی است.