
تناقض در تعریف قدرت و آزادی
اسماعیل بقائی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، به سخنان اخیر امانوئل ماکرون اشاره کرد. رئیسجمهور فرانسه همزمان با آزمایش یک موشک بالستیک با قابلیت حمل کلاهک هستهای، مدعی شده بود که برای آزاد بودن باید «ترسناک» و برای ترسناک بودن باید «قدرتمند» بود. اما همین منطق زمانی به سراغ ایران میرود که ماکرون صراحتاً اعلام میکند ایران هرگز نباید صاحب سلاح هستهای شود؛ نه امروز و نه در آینده.
منطق بازدارندگی یا ابزاری برای محدودسازی؟
سخنگوی وزارت خارجه ایران این تفاوت در نگرش را یک تناقض آشکار دانست. او این پرسش را مطرح کرد که چرا منطقی که برای فرانسه ضامن امنیت و آزادی است، در مورد ایران، حتی در بحث برنامه هستهای صلحآمیز و تحت نظارت بینالمللی، ناگهان به «تهدید» تبدیل میشود؟ به باور بقائی، واقعیت تلخ این است که برخی قدرتها صلح را برای همه نمیخواهند، بلکه هدفشان حفظ انحصار «ترسناک بودن» است.
در تحلیل بقائی از این رویکرد، محورهای زیر برجسته است:
- تلاش برای مشروعیت بخشیدن به «ترساندن» دیگران توسط قدرتهای هستهای.
- بهرهبرداری از تصویر دروغین «تهدید هستهای» برای محدود کردن کشورهایی که صرفاً به دنبال انرژی صلحآمیز هستند.
- جایگزینی صلح واقعی با انحصار قدرت بر مبنای خودبرترپنداری.
نظمی در خدمت سیطرهطلبی
بقائی معتقد است صلحی که در آن سلاح هستهای تنها برای گروهی خاص ضامن آزادی باشد و برای دیگران تهدید تلقی شود، صلح نیست. او تأکید کرد نظمی که امنیت و صلح را حق همگان نداند، بیش از آنکه حافظ صلح باشد، مشوق سیطرهطلبی یک جمع خاص است و در واقعیت، ابزاری برای تحمیل اراده قدرتهای برتر بر کشورهای دیگر است.