جزئیات توافق برای اختصاص زمین به افغانستان
محسن زنگنه، نماینده تربت حیدریه، در واکنش به واکنش‌های گسترده‌ای که پس از انتشار خبر «واگذاری خاک ایران به افغانستان» شکل گرفت، ابعاد این موضوع را تشریح کرد. او توضیح داد که بر اساس تفاهمات میان جمهوری اسلامی ایران و افغانستان، بخشی از اراضی منطقه چابهار برای سرمایه‌گذاری اختصاص می‌یابد.
زنگنه بر اساس این توافق، دو محدوده مشخص را نام برد: ۱۰ هکتار زمین در بندر چابهار و حدود ۱۰۰ هکتار زمین در منطقه آزاد. او هدف از این اقدام را تسهیل مسیر دریایی افغانستان و اتصال کشورهای آسیای میانه به خلیج فارس و دریای آزاد از طریق دریای عمان دانست و این موضوع را یک فرصت راهبردی برای منطقه توصیف کرد.
انتقاد از رویکرد خوش‌بینانه و یادآوری تجربه هند
در مقابل، معین‌الدین سعیدی، نماینده مجلس یازدهم از منطقه چابهار، با رویکردی انتقادی به این اظهارات واکنش نشان داد. سعیدی معتقد است شوق و ذوق نماینده تربت حیدریه در معرفی این خبر، با واقعیت‌های موجود در بندر چابهار همخوانی ندارد. او صراحتاً به تجربه سرمایه‌گذاری هندی‌ها اشاره کرد و آن را «بسیار تلخ» نامید، چرا که به باور او، سرمایه‌گذاری واقعی و اثرگذاری در آن بندر رخ نداد.
نماینده سابق چابهار تأکید کرد که اراضی این منطقه قابلیت‌های سرمایه‌گذاری بالایی دارند، اما در عمل، بسیاری از واگذاری‌های پیشین به تولید منجر نشدند. او هشدار داد که در شرایط فعلی، هرگونه واگذاری زمین به اتباع بیگانه با حساسیت‌های اجتماعی شدیدی روبروست و این اقدام می‌تواند نگرانی‌های جدی ایجاد کند.
ابهامات حقوقی و نبود شفافیت در نوع واگذاری
یکی از نقاط کلیدی انتقادات سعیدی، نبود شفافیت در رویه‌ها و فرایندهای قانونی این واگذاری است. او به چند پرسش اساسی اشاره کرد که هنوز پاسخی برای آن‌ها وجود ندارد:
- آیا این اراضی در مالکیت طرف افغانستانی قرار می‌گیرد یا صرفاً حق بهره‌برداری (اجاره) به آن‌ها داده می‌شود؟
- نوع واگذاری و چارچوب‌های حقوقی حاکم بر این قرارداد چیست؟
- تضمین‌های لازم برای تبدیل این زمین‌ها به واحدهای تولیدی فعال چیست؟
سعیدی معتقد است تا زمانی که این ابهامات برطرف نشود و شفاف‌سازی لازم صورت نگیرد، نمی‌توان این طرح را یک خبر خوب برای مردم ایران و افغانستان دانست.