نشست تخصصی «چالش‌های ژئوپلیتیکی ایران و سناریوهای پیش رو» سه‌شنبه ۱۴ مهرماه ۱۴۰۵ در مرکز نشر دانشگاهی برگزار شد. این نشست که توسط خانه اندیشمندان علوم انسانی و با همکاری انجمن ژئوپلیتیک ایران ترتیب داده شده بود، میزبان جمعی از دیپلمات‌ها و استادان سیاست خارجی بود تا درباره سناریوهای احتمالی منطقه و جهان بحث کنند.
تضاد منافع واشنگتن و تل‌آویو در جنگ ۱۲ روزه
عبدالرضا فرجیراد در این نشست شرایط فعلی را بسیار حساس توصیف کرد. او تحلیل کرد که آمریکا و اسرائیل پس از مذاکراتی در رم و مسقط، حملاتی را آغاز کردند که هر دو طرف در آن دنبال اهداف متفاوتی بودند. واشنگتن قصد داشت با اعمال فشار نظامی، ایران را مجبور به پذیرش مجموعه‌ای از خواسته‌ها کند؛ مطالباتاتی که از دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ شکل گرفته بود.
مشارکت مستقیم آمریکا و هدف قرار دادن سایت‌های هسته‌ای
فرجیراد به جزئیات دخالت نظامی ایالات متحده اشاره کرد و گفت آمریکا برای مدت کوتاهی، حدود دو ساعت، مستقیماً در حملات مشارکت داشت و چهار سایت هسته‌ای ایران را هدف قرار داد. اما نتایج این بمباران با انتظارات واشنگتن همخوانی نداشت. به همین دلیل، ترامپ از نتانیاهو خواست تا حملات را متوقف کند.
از دیدگاه این استاد ژئوپلیتیک، دستور توقف جنگ برای موساد و نتانیاهو دشوار بود؛ چرا که برخلاف آمریکا، اسرائیل به دنبال ادامه درگیری‌ها تا رسیدن به نتیجه‌ای قطعی بود.
تفاوت رویکرد دو متحد در عملیات نظامی:
- آمریکا:استفاده از فشار نظامی برای پیشبرد اهداف مذاکراتی و کسب امتیاز.
- اسرائیل:تداوم جنگ برای تخریب زیرساخت‌ها و پایان دادن به توانمندی‌های ایران.
شکست مذاکرات و حمله غافلگیرانه دوم
پس از توقف موقت درگیری‌ها، مذاکرات میان ایران و آمریکا دوباره آغاز شد. اما زمانی که آمریکایی‌ها متوجه شدند نمی‌توانند از طریق دیپلماسی به امتیازات تعیین‌شده برسند، حمله غافلگیرانه دیگری را ترتیب دادند. فرجیراد تأکید کرد که در این مرحله نیز اهداف دو متحد همسو نبود و اسرائیل این بار با هدف نهایی کردن عملیات و پایان دادن به ظرفیت‌های مورد نظر وارد میدان شد.