اتصال مسیرها؛ جایگزینی برای رقابت‌های فرساینده
رئیس‌جمهور ایران در سخنرانی خود در نشست سران کشورهای مشترکالمنافع تأکید کرد که منطقه امروز بیش از هر زمان دیگری به تاب‌آوری در برابر جنگ، بحران و اختلال در مسیرهای اقتصادی نیاز دارد. او منافع مشترک کشورهای منطقه را نه در رقابت میان مسیرهای مختلف، بلکه در اتصال این مسیرها به یکدیگر دانست.
پزشکیان با اشاره به جایگاه استراتژیک ایران، تصریح کرد که جمهوری اسلامی برای آسیای مرکزی صرفاً یک شریک تجاری نیست، بلکه مسیری طبیعی برای اتصال اوراسیا به آب‌های آزاد است. بنادر جنوبی ایران در خلیج‌فارس و دریای عمان، به‌ویژه بندر چابهار، می‌توانند این منطقه را به‌طور مستقیم به آسیای جنوبی، آفریقا و اروپا متصل کنند.
پیشنهاد فرمت «CIS+1» برای همکاری‌های جامع
رئیس‌جمهور برای تبدیل این پیوندهای جغرافیایی و تاریخی به دستاوردهای اقتصادی، پیشنهاد ایجاد فرمت «کشورهای مستقل مشترکالمنافع + ایران» یا همان «CIS+1» را ارائه داد. هدف از این سازوکار، ایجاد بستری منعطف و مؤثر برای گفتگو و گسترش همکاری‌ها در حوزه‌های کلیدی است.
محورهای پیشنهادی برای توسعه همکاری‌ها در قالب این فرمت عبارتند از:
- ترانزیت، تجارت و انرژی
- سرمایه‌گذاری و فناوری
- معدن، آب و محیط‌زیست
- گردشگری و ارتباطات علمی و فرهنگی
تغییر پارادایم امنیتی و اقتصادی
او در ادامه سخنانش استدلال کرد که کشورهای منطقه نباید میان انزوا یا وابستگی مطلق انتخاب کنند. راهبرد جایگزین، اتصال ظرفیت‌هاست تا هر کشور با حفظ استقلال و انتخاب‌های ملی خود، از مزایای جغرافیای مشترک بهره‌مند شود.
پزشکیان در پایان بر ضرورت تغییر رویکردها تأکید کرد و خواستار جایگزینی گسست با اتصال، رقابت‌های فرساینده با همکاری، و وابستگی‌های یک‌جانبه با وابستگی متقابل شد. او همچنین تأکید کرد که امنیت منطقه باید به جای تکیه بر تهدیدها، بر پایه اعتماد و منافع مشترک بنا شود.