واقعیت محتمل؛ زمستانی با ترس از خاموشی
در حالی که وزارت نیرو و وزارت نفت از آمادگی برای عبور از فصل سرد خبر می‌دهند، نشانه‌های فشار بر شبکه برق و گاز غیرقابل انکار است. محمدهادی فقیه‌زاده، رئیس هیات‌مدیره سندیکای صنعت برق ایران، در ۱۲ مهرماه هشدار داد که ناترازی گاز امسال تشدید شده است. او احتمال خاموشی نیروگاه‌ها به دلیل کمبود سوخت را «یک واقعیت محتمل» توصیف کرد و اشاره کرد که بخشی از ظرفیت تولید گاز کشور در جریان درگیری‌های نظامی آسیب دیده است.
برخلاف تابستان که فشار بر شبکه برق ناشی از مصرف بالای سرمایشی است، بحران زمستانی از سمت سوخت نیروگاه‌ها آغاز می‌شود. بخش بزرگی از برق ایران توسط نیروگاه‌های حرارتی تولید می‌شود. اگر گاز کافی به این مراکز نرسد، نیروگاه‌ها مجبور به استفاده از سوخت مایع می‌شوند. در صورتی که ذخایر سوخت جایگزین کافی نباشد یا توزیع آن دچار مشکل شود، کمبود گاز مستقیماً به قطع برق منجر خواهد شد.
ضربه به پارس جنوبی و افت تولید گاز
وضعیت تولید در میدان پارس جنوبی یکی از متغیرهای کلیدی و در عین حال نگران‌کننده است. حملات اسفندماه به تأسیسات پالایشی، ظرفیت فرآورش گاز را به‌شدت کاهش داد. سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، در ۱۳ مهرماه جزئیات این آسیب‌ها را فاش کرد.
- پالایشگاه‌های سوم، چهارم، پنجم و ششم در جریان حملات آسیب دیدند.
- حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت فرآورش گاز از مدار خارج شد.
- این حجم از کاهش تولید، معادل حدود یک‌سوم تولید کشور در آن مقطع زمانی بود.
صنعت ایران در برابر شوک انرژی
بحران انرژی در خلأ رخ نمی‌دهد. اقتصاد ایران در حال حاضر با فشارهای شدیدی روبه‌رو است و توان تحمل شوک‌های جدید را ندارد. آمارهای اقتصادی نشان می‌دهد که رشد تولید در بهار امسال ۱۰.۱ درصد منفی بوده است. وضعیت در بخش تولیدی وخیم‌تر است و گروه صنایع و معادن با افت ۱۴.۷ درصدی مواجه شده است.
در چنین شرایطی، هرگونه اختلال در تأمین انرژی یا تداوم محدودیت‌های برق برای صنایع، میتواند منجر به توقف خطوط تولید و تشدید رکود صنعتی شود. این زنجیره خطرناک از کمبود سوخت تا خاموشی، در نهایت بستری برای گرانی کالاها و خدمات فراهم می‌کند.