شروعی تلخ برای یافتن معنای رهایی
داستان با تصمیمی قطعی و تلخ آغاز می‌شود؛ آناتولیا سوایانتس، درست در لحظه‌ای که خورشید پشت قله‌ها فرو می‌رود، تصمیم می‌گیرد در خانه خودش و در سکوت بمیرد. او می‌خواهد برای اولین بار در زندگی، سرنوشتش را خودش رقم بزند و زنجیره تصمیمات تحمیلی دیگران یا حوادث روزگار را بشکند.
جزئیات آماده‌سازی او برای مرگ، نشان از وسواسی خاص در رعایت آداب دارد. او رخت مرگش را از کمد بیرون می‌کشد؛ پیراهنی پشمی با یقه توری سفید و پیش‌بندی گلدوزی شده. تسبیح مادرِ مادربزرگش با صلیبی نقره‌ای، آخرین تکه از این پازل است. او پنجره‌ها را چارطاق باز می‌کند تا روحش پس از جدایی از بدن، در خانه سردگردان نشود و مستقیم به سوی آسمان پرواز کند.
نقش سنت‌ها در نجات مردم روستای ماران
این دقت در رعایت آداب، صرفاً یک رفتار شخصی نیست، بلکه دریچه‌ای است برای شناخت زندگی روزمره و رسوم ارامنه در روستای کوهستانی «ماران». روایت داستان نشان می‌دهد که چگونه همین سنتهای دیرینه، ابزاری برای بقا بوده‌اند و مردم روستا را از گزند جنگ و قحطی نجات داده‌اند. بسیاری از این رسم‌ها، با وجود گذشت زمان، هنوز در حافظه جمعی این مردم باقی مانده است.
درهم‌تنیدگی افسانه و هویت خانوادگی
هویت شخصیت‌ها در این داستان با جزئیاتی دقیق گره خورده است. خانواده «سوایانتس» به دلیل رنگ تیره پوستشان این نام را یدک می‌کشند؛ چرا که واژه «سِو» در زبان ارمنی به معنای سیاه است. آناتولیا، سومین دختر کاپیتون سوایانتس و تنها بازمانده خانواده است که در ماه فوریه به ۵۸ سالگی می‌رسید.
در این روایت، مرز میان واقعیت و افسانه کم‌رنگ است. برای نمونه، مادر آناتولیا (وُسکه) هرگز موهای خود و دخترانش را کوتاه نکرد. دلیل این تصمیم، یک خواب‌گزاری بود که به او هشدار داده بود موهایش را همیشه تا روی کمر بلند نگه دارد. این پیوند میان باورهای غیبی و رفتارهای روزمره، لایه‌ای از رمز و راز را به زندگی شخصیت‌ها می‌افزاید.