مؤسسه رهگیری و تحلیل انرژی «کپلر» اخیراً آماری از صادرات نفت خاورمیانه منتشر کرد و مدعی شد جریان نفت منطقه به سطح پیش از جنگ بازگشته است. این گزارش در برخی رسانه‌ها طوری بازنشر شد که گویی تنگه هرمز به شرایط عادی بازگشته، اما واقعیت میدانی و مواضع رسمی تهران روایت دیگری دارد. ایران همچنان این آبراه را بسته می‌داند و هرگونه بازگشایی را به شروط مشخصی منوط کرده است.
شرط بازگشایی؛ تعهدات آمریکا در برابر امنیت تنگه
رویکرد ایران در قبال تنگه هرمز صرفاً یک تصمیم فنی نیست، بلکه ابزاری سیاسی برای فشار بر واشنگتن است. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکره‌کننده ارشد ایران، در تاریخ چهارم اکتبر در گفتگو با رویترز تأکید کرد که تنگه هرمز تا زمان اجرای شروط مورد توافق، بازگشایی نخواهد شد.
مقام‌های ایرانی به‌طور صریح اعلام کرده‌اند که بازگشایی کامل این آبراه در دستور کار نیست، مگر آنکه:
- ایالات متحده به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد بازگردد.
- تعهدات پیشین آمریکا در چارچوب توافقات صورت‌گرفته اجرا شود.
تفاوت «عبور کنترل‌شده» با «باز بودن کامل»
بسیاری از تحلیل‌های نفتی، از جمله گزارش‌های کپلر، تنها به حجم نفت عبوری توجه می‌کنند و اینجاست که تفاوت میان واقعیت آماری و واقعیت سیاسی آشکار می‌شود. از نگاه تهران، عبور تعدادی از نفت‌کش‌ها به معنای باز شدن کامل آبراه نیست. در واقع، «عبور محدود و کنترل‌شده» با «باز بودن کامل تنگه» دو وضعیت کاملاً متفاوت است و هر یک پیامدهای راهبردی متفاوتی دارد.
همایون فلکشاهی؛ تحلیلگر یا فعال سیاسی؟
در مرکز تحلیل‌های نفتی کپلر، نام همایون فلکشاهی به چشم می‌خورد. او رئیس تحلیل نفت خام این مؤسسه و تحلیلگری ایرانی‌تبار است که سال‌ها در حوزه نفت ایران و اوپک فعالیت کرده است. اما بررسی پیشینه عمومی او نشان می‌دهد که احتمالاً نگاهی صرفاً فنی به بازار نفت ندارد.
فلکشاهی در فضای مجازی، به‌ویژه در شبکه اجتماعی ایکس، فعالیت‌های سیاسی متناقض با نظام جمهوری اسلامی دارد. او با نمایش تصویر پرچم شیروخورشید و بازنشر مطالب مرتبط با رضا پهلوی و رسانه‌های مخالف، هویت سیاسی خود را به عنوان فردی سلطنت‌طلب آشکار کرده است. همین موضوع باعث شده تا تفسیرهای او از آمارهای نفتی ایران، بیش از آنکه یک تحلیل اقتصادی باشد، بوی بازی‌های سیاسی بدهد.