مجری تلویزیون با پرسشی صریح و شاید تا حدی طعنه‌آمیز، انگشت روی نقطه حساس قیمت شیر گذاشت و از مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی پرسید: «گاو که دلار نمی‌خورد، پس چرا هر بار با افزایش نرخ ارز، قیمت شیر بالا می‌رود؟» این سوال که بازتاب‌دهنده نگاه بسیاری از مصرف‌کنندگان است، پاسخی را طلب می‌کرد که فراتر از کلیشه‌های اقتصادی باشد.
منطق «گاو دلار نمی‌خورد» در برابر واقعیت‌های تولید
پاسخ مدیرعامل اتحادیه، کالبدشکافی هزینه‌هایی بود که در ظاهر با گاو ارتباطی ندارند اما در باطن، شریان حیاتی تولید شیر را تشکیل می‌دهند. او توضیح داد که اگرچه گاو مستقیماً دلار نمی‌خورد، اما تمام نیازهای زیستی و فنی برای رسیدن به تولید شیر با کیفیت، به شدت به ارز وابسته است. در واقع، گاو در یک محیط ایزوله زندگی نمی‌کند و هر آنچه در محیط اوست، متاثر از نوسانات ارزی است.
زنجیره هزینه‌ها؛ دلار از کجا وارد می‌شود؟
مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی برای روشن‌تر شدن موضوع، به جزئیات نهاده‌های دامی اشاره کرد. او تاکید کرد که بخش بزرگی از خوراک دام در ایران از طریق واردات تامین می‌شود. موارد زیر را می‌توان به عنوان اصلی‌ترین نقاط ورود ارز به زنجیره تولید شیر برشمرد:
- خوراک غنی‌شده:ذرت و سویا که بخش اصلی رژیم غذایی گاوهای شیری هستند و قیمت جهانی آن‌ها با دلار تعیین می‌شود.
- داروهای دامپزشکی:واکسن‌ها و مکمل‌های ضروری برای حفظ سلامت گاوها که اکثر آن‌ها وارداتی هستند.
- تجهیزات و ماشین‌آلات:از دوشنده‌های اتوماتیک گرفته تا سیستم‌های سرمایشی و تانکرهای حمل شیر که قطعات و جایگزین‌های آن‌ها ارزی هستند.
- بسته‌بندی و لجستیک:مواد اولیه تولید بسته‌بندی‌های لبنی و هزینه‌های ترابری که به طور غیرمستقیم با تورم ارزی گره خورده است.
این تحلیل نشان می‌دهد که فاصله بین «گاو» و «قیمت نهایی شیر»، با زنجیره‌ای از هزینه‌های میانی پر شده است. وقتی قیمت نهاده‌ها در بازار جهانی یا به دلیل نرخ ارز در داخل افزایش می‌یابد، تولیدکننده برای بقای دامگاه‌ها مجبور به بازنگری در قیمت‌هاست. در واقع، گاو اگرچه دلار نمی‌خورد، اما برای زنده ماندن و تولید شیر، به محصولاتی وابسته است که با دلار خریداری شده‌اند.