تغییر رویکرد آموزشی از حفظ کردن به شناخت راهبردی
سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی برای سال تحصیلی جدید، کتاب آمادگی دفاعی پایه نهم (کد ۹۱۵، چاپ اول ۱۴۰۵) را با تغییراتی بنیادین بازطراحی کرد. هدف از این بازنگری، انطباق محتوای آموزشی با شرایط روز کشور و نیازهای واقعی دانش‌آموزان است. در این نسخه، آموزش مفاهیم دفاعی از چارچوب‌های صرفاً نظری و حافظهمحور خارج شده و جای خود را به استفاده از نقشه‌های مفهومی داده است.
این تغییرات حاصل همکاری سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با مجموعه‌های متعددی است، از جمله:
- نیروهای مسلح و سازمان بسیج مستضعفین
- بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت
- سازمان پدافند غیرعامل و جمعیت هلال احمر
بازتعریف تهدیدات در عصر دیجیتال و جنگ ترکیبی
در کتاب جدید، مفهوم «تهدید» دیگر به حضور نیروهای نظامی در مرزها محدود نمی‌شود. نویسندگان کتاب با رویکردی متفاوت، شکل‌های مدرن تهدید را در اولویت قرار داده‌اند تا دانش‌آموزان با لایه‌های پیچیده‌تر امنیت آشنا شوند. مفاهیمی چونجنگ ترکیبی (Hybrid Warfare)، نفوذ اجتماعی و رسانهای، و همچنین جنگ‌های روانی و سایبری بخش مهمی از محتوا را تشکیل می‌دهند.
علاوه بر این، در درس «موقعیت ایران و تهدیدهای آن»، تحلیل‌های ژئواستراتژیک، ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک جایگزین مطالب قدیمی شده است. این بخش به بررسی پیوند میان جغرافیا، تاریخ و فرهنگ ایران و تاثیر آن‌ها بر قدرت ملی و تهدیدات بین‌المللی می‌پردازد.
بازخوانی تجربه دفاع مقدس و فرهنگ دفاعی
فصل دوم کتاب با عنوان «فرهنگ دفاعی» را به بازخوانی تجربیات دفاع مقدس اختصاص داده است. این فصل در سه درس مجزا تنظیم شده تا روایت‌های تاریخی را با تحلیل‌های راهبردی ترکیب کند:
- روایت فتح:بررسی تجربیات دفاع مقدس و مقاومت.
- باید برخاست:تحلیل ضرورت‌های دفاعی.
- رویارویی قدرت‌ها:بررسی تعاملات و تقابل‌های استراتژیک.
این ساختار جدید تلاش می‌کند دانش‌آموز را از سطح آگاهی ساده به سمت شناخت راهبردی و مهارت‌های عملی سوق دهد تا در مواجهه با تهدیدات نوین، دیدگاهی تحلیلی داشته باشد.