رقم ۱۳۰ هزار میلیارد تومانی و جزئیات مزایده
شرکت سرمایهگذاری تأمین اجتماعی در آگهی «فراخوان مزایده عمومی دومرحله‌ای فروش نقدی سهام شرکت خدمات ارتباطی رایتل»، قصد دارد تمامی سهام این شرکت را واگذار کند. بر اساس متن این آگهی، موضوع واگذاری شامل ۱۰۰ درصد سهام رایتل به همراه پنج کرسی مدیریتی است و قیمت پایه برای این معامله ۱۳۰ هزار میلیارد تومان تعیین شده است.
معمای «پاداش مدیریتی» در قیمت پایه
بسیاری از تحلیل‌گران و ذی‌نفعان، نگاهشان را به فراتر از رقم نهایی دوخته‌اند. نکته کلیدی و بحث‌برانگیز در این آگهی، عبارت مربوط به مبنای محاسبه قیمت است: «ارزش مبنای معامله + ۲۵ درصد Premium به ازای هر کرسی مدیریتی».
این فرمول، پرسش‌های اساسی را ایجاد می‌کند. ابتدا باید روشن شود «ارزش مبنای معامله» دقیقاً چه رقمی است و سپس مشخص شود این مبلغ اضافی (Premium) برای هر کرسی مدیریتی با چه منطق و فرمولی محاسبه شده تا در نهایت به عدد ۱۳۰ همت رسیده باشند. در واقع، بدون انتشار گزارش کارشناسی ارزشگذاری، ابهام در مورد نحوه رسیدن به این قیمت پایه باقی می‌ماند.
دارایی‌های نامشهود؛ فراتر از دکل و ساختمان
ارزشگذاری یک اپراتور تلفن همراه فرآیندی پیچیده است و نمی‌توان آن را صرفاً با سود سالانه یا ارزش دفتری دارایی‌های فیزیکی سنجید. رایتل مجموعه‌ای از دارایی‌های مشهود و نامشهود را در اختیار دارد که هر یک تأثیر مستقیمی بر قیمت نهایی دارند.
در ارزیابی واقعی یک اپراتور، موارد زیر باید به دقت بررسی شوند:
- تجهیزات شبکه ارتباطی و زیرساخت‌های انتقال
- مجوزهای عملیاتی و طیف‌های فرکانسی
- تعداد مشترکان فعال و سهم بازار
- ارزش برند و جایگاه تجاری در صنعت تلکام
- قراردادهای ارتباطی و ظرفیت‌های رومینگ
- سایت‌ها و دکل‌های توزیع سیگنال
بنابراین، پرسش اصلی این است که هر یک از این دارایی‌ها در فرمول قیمتگذاری شستا چه وزنی داشته‌اند. شفافیت در این زمینه و انتشار جزئیات ارزشگذاری، تنها راه پاسخ به این است که آیا رقم ۱۳۰ هزار میلیارد تومان با واقعیت‌های اقتصادی رایتل همخوانی دارد یا خیر.