تراژدی در دهستان رضوان
یک عضو از خانواده‌ای در دهستان رضوان (بخش کالپوش شهرستان میامی)، برای تغییر طعم غذای روزانه، از حوالی آبشار پلکانی روستایشان قارچی چید و در سفره خانواده گذاشت. این تصمیم ساده، به فاجعه‌ای ختم شد که چهار نفر از اعضای این خانواده را به کام مرگ کشاند. پزشکان علت فوت آن‌ها را مسمومیت شدید با قارچ‌های سمی اعلام کردند.
مسیر سم؛ از تهوع تا نارسایی ارگان‌ها
بررسی‌های پزشکی نشان داد مقدار سموم وارد شده به خون این افراد بیش از ۷ میلی‌گرم بوده است. روند بیماری با علائم درد شکمی و تهوع در روز نخست بستری آغاز شد و به‌سرعت پیش رفت تا به نارسایی شدید کبد و کلیه برسد. کادر درمان برای نجات این بیماران اقدامات متعددی انجام داد، اما درمان‌ها بی‌اثر بود. لیست مداخلات پزشکی شکست‌خورده شامل موارد زیر است:
- تجویز زغال فعال‌شده (Activated Charcoal)
- مایعات وریدی
- پنی‌سیلین و آنتی‌اکسیدان‌ها
جغرافیای سموم در ایران
قارچ‌های سمی در سراسر جغرافیای ایران پراکنده‌اند، اما تراکم آن‌ها در نواحی جنگلی و مرطوب شمال و همچنین مناطق کوهستانی و کوهپایه‌ای غرب کشور به دلیل شرایط آب‌وهوایی بیشتر است. این قارچ‌ها اغلب در نزدیکی مناطق مسکونی روستایی، شهری و بافت‌های طبیعی گردشگری رشد می‌کنند.
دسترسی آسان و ناآگاهی مردم از تفاوت گونه‌های خوراکی و سمی، آمار مسمومیت‌ها را بالا برده است. برای نمونه، تنها در دو ماه نخست سال گذشته، ۱۴۳ نفر دچار مسمومیت شدند که یک نفر از آن‌ها جان خود را از دست داد.
وسوسه مرگبار گردشگری قارچ
در فصل پاییز، در کنار گونه‌های خوراکی مانند قارچ‌های صدفی، دکمه‌ای و چتری، گونه‌های وحشی و سمی نیز رشد می‌کنند که ظاهری وسوسه‌انگیز اما کشنده دارند. علی جمشیدی، عکاس و قارچ‌شناس که تجربه ثبت بیش از ۴۰ هزار فریم از قارچ‌های جنگل‌های هیرکانی را دارد، نسبت به این خطر هشدار می‌دهد.
جمشیدی معتقد است برخی آژانس‌های گردشگری و راهنماها، تنها به دنبال سود مالی هستند و بدون تخصص کافی، تورهای قارچ‌شناسی را برگزار می‌کنند. او تأکید می‌کند که شناخت دقیق گونه‌ها حیاتی است و حتی متخصصان در هنگام حضور در جنگل، تجهیزاتی مانند زغال فعال را برای مقابله با مسمومیت‌های احتمالی به همراه دارند.