
کشف ۱۲۶۰ گونه ژنتیکی در مدل Big Five
پژوهشگران با ترکیب دادههای ۴۶ گروه تحقیقاتی، پنج ویژگی اصلی شخصیت در مدل شناخته شده Big Five را زیر ذرهبین قرار دادند. این ویژگیها شامل برونگرایی، توافقپذیری، وظیفهشناسی، روانرنجوری و گشودگی به تجربه است. نتیجه این بررسیها به شناسایی ۱۲۶۰ گونه ژنتیکی مرتبط با این ویژگیها رسید که جالب است ۸۲۴ مورد از آنها در پژوهشهای پیشین شناسایی نشده بودند.
سهم اندک DNA در تفاوتهای شخصیتی
پیدا شدن ارتباط میان DNA و شخصیت را نباید به معنای وجود یک «نسخه آماده» در ژنها دانست. دادهها نشان میدهند گونههای ژنتیکی رایج تنها بخش محدودی از تفاوتهای شخصیتی افراد را توضیح میدهند. بر اساس برآوردهای این مطالعه، سهم ژنتیک برای صفات مختلف شخصیتی تنها بین ۴.۸ تا ۹.۳ درصد از واریانس است؛ یعنی بخش بزرگی از تفاوتهای رفتاری ما همچنان خارج از محدوده این گونههای ژنتیکی قرار دارد.
تضاد میان استعداد زیستی و سرنوشت ژنتیکی
در اینجا مرز میان استعداد زیستی و سرنوشت ژنتیکی مشخص میشود. یک فرد ممکن است از نظر زیستی آمادگی بیشتری برای برونگرایی یا حساسیت هیجانی داشته باشد، اما این آمادگی به تنهایی رفتار او را در زندگی تعیین نمیکند. عوامل متعددی بر نحوه بروز این ویژگیها اثر میگذارند، از جمله:
- تجربیات دوران کودکی و کیفیت رابطه با والدین
- فرهنگ و شرایط اجتماعی محیط زندگی
- روابط عاطفی و فشارهای روانی
- فرصتهای محیطی در دسترس فرد
تد شوابا (Ted Schwaba)، روانشناس و پژوهشگر ژنتیک شخصیت، در مرور علمی تازه خود بر پیچیدگی این موضوع تأکید میکند. او و همکارانش استدلال میکنند که اثرات ژنتیکی حاصل مجموعهای از تعداد بسیار زیادی گونه ژنتیکی است که هر کدام به تنهایی اثر بسیار کوچکی دارند. به زبان ساده، چیزی به نام «ژن شخصیت» وجود ندارد و شخصیت انسان محصول تعاملات پیچیده زیستی و محیطی است.